Avrupa Basınındaki Görsel Metinlerde Kültürel Kodlar: Osmanlı İmparatorluğu nda Etnik Milliyetçilik Ayrıştırması

Abstract

1789 Fransız Devrimi sonrası milliyetçilik hareketlerinin dalga dalga tüm dünyaya yayılması siyasi olduğu kadar kültürel olarak da yeni bir ayrıştırmaya yol açmıştır. 19. yüzyılla birlikte milliyetçilik akım- larının başat aktör olarak kurgulandığı ancak özünde emperyalist politikaların yer aldığı ve ulus devletlerin kurulmaya başlandığı bu süreçte, basılı görsel metinlerin milliyetçiliğin yayılmasında etkisi yadsınamayacak kadar önemlidir. 18. ve 19. yüzyıl dünya siyasetine baktığımızda Avrupa, Rusya ve Osmanlı İmparatorluğu arasında keskin siyasi yargıların hayata geçtiği ve farklı etnik kimliklerin birbirle- rine bakışını etkilediği görülmektedir. Bu bağlamda geçmişten günümüze kadar etkisini hiç kaybetmeden sürdüren ve insanları etkilemenin en bilinen yolu olan imgelerde kullanılan kültürel kodlar yoğun biçimde insan hayatını etkilemiş, ulusal kimliklerin kazanılmasında belirleyici bir etki yapmıştır. Bu çalışma anılan döneme ilişkin, Avrupa basınındaki görsel metinler üzerinden üretilen kültürel kodları kapsayan bir dizi seçki içermektedir. Böylece imparatorluk topraklarındaki milliyetçi eylemlerin ortaya çıkması, anlaşılması ve sonrasında görsel metinlerin ne kadar etkili olduğu; Avrupa’nın Osmanlı İmparatorluğu’na karşı olan tavrının etnik milliyetçilik hareketlerinin körüklenmesinde destekleyici bir ortam yarattığı ortaya konmuş olacaktır.