Kayıp ve Yasa Psikososyal Yaklaşım

Abstract

Her birey yaşamı boyunca baş etmesi gereken sayısız olay ve sorunla karşı¬laşmakta ve bu sorunların çoğunun üstesinden gelmektedir. Ancak bu olaylardan bazıları, yaşamı, belirgin bir biçimde etkilemektedir. Yaşamın doğal akışı içinde kayıp ya da kayıp oluşturacak bir tehditle zaman zaman karşı karşıya kalmak ve sevilen birinin beklenmedik ölümü bu tip olaylardandır. Kayıp karşısında verilen ilk tepkiler doğal bir tepki olduğu için hastalık olarak nitelendirilmemektedir. Yas ise, değer verilen ve sevilen bir kişinin ölümünün ardından kayıp yaşayan bireylerin verdiği duygusal, bilişsel ve davranışsal tepkiler olarak nitelendirilebilmektedir. Kayıp sonucu oluşan yas süreci, yaşam döngüsü içinde karşılaşılan farklı bir durum olup yaş, cinsiyet, kültür ve daha önceki yas deneyimine bağlı olarak özgün bir biçimde deneyimlenir. Çünkü her birey benzersizdir ve bu nedenle yas bireyden bireye değişiklik gösterebilir. Yas sürecinde bulunan bireye bu faktörler göz önünde bulundurularak yaklaşım sergilenmesi önemlidir. Yaşanan kayıplar sonrası veya yas sürecinde ihtiyaç olması halinde sağlık profesyonellerince (hemşireler, doktorlar, psikologlar gibi) yardım sağlanabilmektedir. Kayıp sonrası sağlık profesyonelleri tarafından profesyonel destek sağlanmaktadır. Bu destekleyici hizmetler, problem çözmeyi, rol model olmayı, cesaretlendirmeyi, öğretmeyi ve danışmanlığı içermektedir. Yapılan çalışmalar, sağlık profesyonellerinin yas sürecini yaşayan birey ile iletişim, yas süreci ile baş etme ve kayıp yas sürecindeki bireye psikososyal yaklaşım konusunda bilgi eksikliği olduğunu göstermektedir. Bu derlemede kayıp yas yaşayan bireylerde psikososyal yaklaşımın önemini vurgulanması amaçlanmıştır.