KRONİK HASTALIKLARDA TRANSTEORETİK MODELE DAYANDIRILARAK MOTİVASYONEL GÖRÜŞME TEKNİĞİNİN KULLANILMASI

Abstract

Öz Sağlık hizmetleri ve halk sağlığı hemşireliği alanında motivasyonel görüşme ve transteoritik model bireylerin davranış değişiminde ve davranışın kazandırılmasında yaygın olarak kullanılan tekniklerdir. Kronik hastalıkların yönetiminde hastanın öz-yönetim becerisi kazanması, çeşitli eğitim öğretim yöntemleriyle güçlendirilmesi hastalığın tedavisinde önemlidir. Transteoretik modele dayandırılarak motivasyonel görüşme tekniği sağlık davranışlarının değişimi ve kazandırılmasında geliştirilmiş bir yöntemdir. Motivasyonel görüşme davranış değişimi aşamasında olan bireyin bilişsel ve davranışsal süreçlerini, değişim konusunda kendisine olan güvenini, karar alma algısını ve değişimini zorlaştıran faktörler tespit edilebilmektedir. Literatürdeki transteoretik model temelli motivasyonel görüşme tekniğinin kullanıldığı çalışmalar da motivasyonel görüşmenin kronik hastalık yönetiminde etkili olduğunu, sorunun fizyolojik veya psikolojik olmasının herhangi bir etki göstermediğini vurgulanmıştır. Motivasyonel görüşme tekniği, değişimi kolaylaştırmak için bireyin içinde bulunduğu değişim aşamasında en uygun girişimlerin kullanılması gerektiğini belirtmektedir. Bireylerde davranış değişimine hazır olduğu aşama dikkate alınarak uygulanan girişimlerin, davranış değişimine karşı direnç oluşturmadıkları da belirtilmektedir. Olumsuz sağlık davranışını değiştirmek güç olmasına rağmen değişimin sağlanması, hastaların iyileşme süresi için oldukça önemlidir. Hemşireler bireylerin sağlık davranışlarını olumlu yönde etkilemektedirler. Çünkü hemşireler sağlık hizmetlerinin sunulmasında bireylerle sürekli bir iletişim halindedir. Hemşirelik uygulamaları ile örtüşen bu modelin yaşama geçirilebilmesi için motivasyonel görüşme tekniğini uygulamaları ve modeli toplum grupları üzerinde test edilebilecek çalışmaların yapılması gerekmektedir.