KASTAMONU ARKEOLOJİ MÜZESİ’NDEN KYBELE FİGÜRİNİ

Abstract

Tanrıça Kybele’nin kültü Paleolitik Çağ’ın Venüs olarak adlandırılan heykelciklerinden köklenerek Neolitik, Kalkolitik ve Tunç Çağlar’ının ana tanrıça betimlerine değin uzanan ve Phryg egemenliği altında yeniden şekillenerek Roma Dönemi’nde daha etkili ve güçlü bir biçimde varlığını sürdüren evrensel bir külttür. Homerik Hymnos’ta tanrılar ile insanların anası olarak nitelendirilen Kybele, davulların ve kastanyetlerin sesinden, aslanların kükremeleri ve kurtların ulumalarından hoşlanan bir tanrıçadır.2 Antik Dönem boyunca vahşi yaşamla birlikte anılan ve “Ana” olarak kendisine tapınılan tanrıçanın birçok temsili bulunmaktadır. Bunlardan bir tanesi de Kastamonu Arkeoloji Müzesi’nde korunmaktadır. Söz konusu terrakotta figürin Paphlagonia bölgesindeki Kybele tapınımı için bir kanıt sunmaktadır. Ancak eserin bu araştırmadaki önemi tanrıçanın betim şeklidir. Tanrıça, dirsekten kırdığı sağ koluyla tahtın kolçağı üzerinde duran aslanın başına yaslanmakta ve eliyle başına dokunmaktadır. Kybele’nin bu tip betimleri Anadolu’da özellikle Bithynia ve Mysia bölgelerinde bulunmuştur. Kastamonu Kybelesi’nin buluntu yeri kesin olmamakla birlikte betim tipi sebebiyle önem arz etmektedir.