İnsan Faktörleri Yetkinliklerinin Hava Aracı Bakım İşletmelerinin Teknisyen Bulma ve Seçme Süreçlerinde Değerlendirilmesi

Abstract

Havacılık operasyonlarının istenilen durumda gerçekleştirilmesinin temel şartlarından biri hava aracı bakım faaliyetlerinin emniyetli ve etkin bir şekilde sürdürülebilmesidir. Bakım faaliyetleri, alanında uygun yetkinliklere sahip olması beklenen bakım teknisyenleri tarafından apron, hangar ve atölye gibi alanlarda ve zorlu çalışma şartlarında gerçekleştirilmektedir. Bakım teknisyenlerinin, mesleğin gerekliliklerini ve standartlarını sağlamaları bakımından gerekli teknik bilgi yetkinliklerinin yanı sıra insan faktörleri açısından da belirli düzeyde beceri ve davranışları kapsayan yetkinliğe sahip olmaları gerekmektedir. Bakım teknisyenleri ve teknisyen adayları, mesleğin gerekliliklerini karşılayacak bilişsel, fiziksel ve örgütsel insan faktörleri yetkinliklerine sahip olmalı ve bu yetkinliklerini de görev süreleri boyunca koruyup geliştirebilmelidir. Teknik yetkinliklere oranla ölçülmesi ve değerlendirilmesi daha zor ve karmaşık olan insan faktörleri yetkinlikleri bakım hatalarında da daha fazla rol oynamaktadır. Bu yüzden insan faktörleri yetkinliklerinin hem işe alım hem de görev süreçlerinde doğru bir şekilde tanımlanıp etkin bir şekilde ölçülüp değerlendirilmesi ve yönetilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada uçak bakım hizmeti veren 40 uluslararası işletmenin Kasım 2019-Nisan 2020 tarihleri arasında yayımlamış olduğu bakım teknisyeni işe alım ilanları içerik analizi yöntemiyle incelenip değerlendirilmiştir. İnsan faktörleri yetkinliklerinin iş gerekleri kapsamında ne ölçüde yer aldığı ve bu durumun oluşturabileceği sonuçlar analiz edilip değerlendirilmeye çalışılmıştır. Elde edilen veriler ve analiz sonuçları doğrultusunda insan faktörleri yetkinliklerinin iş ilanlarında çok düşük oranlarda yer aldığı ve bu konuda herhangi bir standardın bulunmadığı gözlemlenmiştir. Çalışmanın son bölümünde konuyla ilgili eksiklikler ortaya konup konuyla ilgili çözüm önerileri getirilmeye çalışılmıştır.