Mythological Force And Environmental Struggle in Children’s Literature: An Analysis Of The ‘Yeryuzu Takımı” Series

Abstract

Toplumların manevi dünyasını şekillendiren mitler, değerleri geleceğe taşıyarak bireyin geçmişiyle bağ kurmalarına olanak tanır. Türk mitolojisine çevresel bir bakışla yaklaşıldığında mitik anlatıların doğaya saygı, sürdürülebilirlik ve ekolojik denge gibi kavramları pedagojik bir bağlamda aktarabilecek bir etik ve kültürel çerçeve sunduğu görülmektedir. Çocuk edebiyatında mitolojik unsurların çevre bilinci oluşturmadaki rolünün incelendiği çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmış, veri toplama aracı olarak doküman incelemesi yöntemi tercih edilmiştir. İçerik analiziyle elde edilen verilere göre Türk mitolojisindeki iyi figürlerin (Umay, Ak Ana, Ötüken…vb.) çevreyi koruma ve farkındalık yaratma işlevi üstlenirken kötücül figürlerin (Erlik, Kara Umay, Şıngay Han vb.), insanın doğaya verdiği zararlar simgesel olarak yeniden yorumlanmıştır. Çalışmada Esra Demirbilek’in Yeryüzü Takımı serisinin özellikle “Türk mitolojisinden yararlanarak çocuklara ekolojik sorumluluk kazandırma, sürdürülebilirlik kavramlarını aşılama, çevresel değerleri öğretme, kültürel mirası aktarma”yı amaçladığına dair bulgular elde edilmiştir. Bu çalışma, çocuk edebiyatının çevre eğitimi bağlamında sunduğu pedagojik potansiyeli vurgulayarak çocukların doğaya karşı sorumluluk bilinci geliştirmelerine katkı sağlayacak nitelikteki eserlerin yaygınlaşmasının, çevreye duyarlı bireylerin yetişmesi açısından kritik bir öneme sahip olduğunu ortaya koymaktadır.