Üstün Yetenekli Öğrenciler ve Normal Akranlarının Geri Dönüşüm ve Çevresel Etkileri Üzerine Tutumlarının Karşılaştırılması

Abstract


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 Plastiklerin üretim artışı, geri dönüşüm ve depolamadaki
 yetersizlikler, bilinçsiz kullanım ve bertaraf alışkanlıkları, bu konuyu
 giderek daha önemli hale getirmeye başlamıştır. Bundan dolayı bu problemlerin
 çözümünde özellikle üstün yetenekli bireylere görev düşmektedir. Bu çalışmada Batı
 Karadeniz Bölgesinde bulunan Bilim ve Sanat Merkezlerinde (BİLSEM) öğrenim
 gören ulaşılabilen tüm ortaokul öğrencilerinin plastik atıkların geri dönüşümü
 ve çevreye etkileri konularında tutumları tarama yöntemiyle incelenmiştir (175
 öğrenci). Normal akranlarında ise Kastamonu il merkezinde 11 ilköğretim
 okulunda öğrenim gören öğrenciler dahil edilmiştir (1492). Veri toplama aracı
 olarak daha önceden geliştirilen Çevre Tutum Ölçeği (ÇTÖ) kullanılmıştır.
 Toplanan veriler nicel olarak SPSS 15 programı ile analiz edilmiştir. BİLSEM
 öğrencileri ile normal akranları t-testi ile karşılaştırılarak anlamlı
 farklılıklar elde edilmiştir. BİLSEM öğrencilerinin Geri Dönüşüm konusunda üst
 biliş becerilerinin yüksek olduğu anlaşılırken normal akranlarında çevre için
 fedakarlık yapabilme ve emek harcama kapasitelerinin daha fazla olduğu
 söylenebilir. Bu durum bilinçlenme arttıkça doğal duyguların kaybolmasına ve
 ekonomik düşünmeye sebep olmaktadır. Bu düşünceye literatürde ekonomi merkezli perspektif
 denilmektedir. Öte yandan çevre için fedakarlık yapabilme ve haklarından
 vazgeçebilme ise kozmopolit sonrası toplumlarda ekolojik vatandaşlık olarak
 isimlendirilebilir. Sonuç olarak hedef ve amaçların birey, toplum ve çevre
 açısından tutarlı bir şekilde belirlenerek öğrencilerin çevre bilincini
 artırmak için öğretim programlarındaki çevre konularının güncellenmeli ve
 çevreye yönelik çalışmaların içerisinde aktif olarak yer almaları sağlanmalıdır.