1,2 DİMETİLHİDRAZİN İLE OLUŞTURULAN KOLON KANSERİ MODELİNDE ZEOLİT DESTEKLİ BESLENMENİN KANSER GELİŞİMİNE ETKİLERİ

Abstract

Amac: Cevre kirliligi ve 1,2-Dimetilhidrazin (DMH) gibi kimyasal maddelere maruz kalan bitki ve hayvanlara beslenmek insanlarda cesitli hastaliklara yol acar. Bunlardan biri kolon kanseridir. Yapilan calismalarda DMH’in gastrointestinal sistemde birikerek organlarin fonksiyonlarini bozdugu ve kansere yol actigi gorulmustur. Zeolit, adsorbsiyon ve iyon degistirme ozelligi nedeniyle bircok alanda kullanilmakla birlikte ozellikle tipta kullanimi da yayginlasan aluminyum silikat yapisindaki bir volkanik mineraldir. Zeolitin en bilinen turu olan ve zararsiz oldugu kanitlanan klinoptilolitin, insanlara oral yolla verildiginde kana gecmedigi ve gastrointestinal sistemden feces olarak atildigi gorulmustur. Ayrica insanlara oral yolla verilen klinoptilolitin, kanda cozunmeden gastrointestinal sistemden gectigi gorulmustur Gerec ve Yontem: Calismada sicanlarda DMH ile olusturulan kolon kanserine klinoptilolit ile beslenmenin etkileri arastirilmistir. Deneyde kontrol, klinoptilolit, DMH ve klinoptilolit+DMH grubu olmak uzere 27 Wistar albino sican kullanilmistir. 16 hafta boyunca DMH grubuna haftada bir DMH enjekte edilirken; klinoptilolit ve klinoptilolit+DMH gruplari klinoptilolit ile beslenmistir. Alinan tum kolon ornekleri rutin preparasyon islemlerinden gecirilerek, isik mikroskobunda incelenmistir. Ayrica kolon kanserinde sik rastlanan Wnt-s-katenin sinyal yoluna ozgu s-katenin antikoru ile immunhistokimyasal boyama yapilarak molekuler degisiklikler belirlenmistir. Bulgular: DMH grubunda epitel hucrelerinin boylarinda kisalma, nukleuslarinda sekil degisiklikleri, kripta hucrelerinde buyume, kan damari ve bag doku miktarinda artis ve lokosit infiltrasyonu gozlenmistir. DMH+Klinoptilolit uygulanmasinin bu degisiklikleri azalttigi saptanmistir. s-katenin reaksiyon siddeti sirasiyla DMH> klinoptilolit> kontrol > DMH + Klinoptilolit olarak belirlenmistir. Sonuc: Klinoptilolitin, hucre proliferasyonunu azaltarak DMH’nin olasi toksik etkilerini azalttigi dusunulmektedir.