Farklı tohum kaynaklarının Sarıçam (Pinus sylvestris L.) tohum özelliklerine etkisi

Abstract

Calismanin amaci; Saricam’da ( Pinus sylvestris L.) ayni orijinli ve farkli tohum kaynaklarinin tohum ozelliklerine etkisini belirlemektir. Arastirma alani olarak; Cankiri-Ilgaz-Uzundag mevkiindeki tohum mesceresi ile Cankiri-Ilgaz-Uzundag orijinli Eskisehir-Mihaliccik-Ormantepe mevkiindeki klonal tohum bahcesi secilmistir. Bu amacla; 2004 bol tohum yilinda, Ilgaz-Uzundag mevkii 176 nolu tohum mesceresindeki 30 ustun agactan ve Mihaliccik-Ormantepe mevkiindeki 96 nolu klonal tohum bahcesinden 30 klonu temsil edecek sekilde her bir agactan (ramet) 20’ser adet olmak uzere toplam 1200 adet kozalak orneginden tohum temin edilmistir. Her bir kozalaktan elde edilen tohumlar uzerinde; tohum capi (Thc), tohum boyu (Thb), tohum sayisi (Ths), tohum agirligi (Thag), bir tohum agirligi (BrThag), kanat boyu (Knb), kanat eni (Knc) ve kanat rengi (Knr) gibi tohum ve kanata iliskin morfolojik ozellikleri belirlenmistir. Yapilan olcum ve degerlendirmeler sonucunda; Ilgaz tohum mesceresine ve Mihaliccik klonal tohum bahcesine ait tohumlarin ortalama degerleri sirasiyla; Ths: 30,18 adet ve 27,96 adet, Thc: 2,83 mm ve 2,73 mm, Thb: 5,13 mm ve 4,79 mm, Thag: 0,310 gr ve 0,180 gr, BrThag: 0,01 gr ve 0,006 gr, Knc: 5,82 mm ve 5,30 mm, Knb: 18,56 ve 16,6 mm olarak bulunmustur. Sonuc olarak; Ilgaz tohum mesceresinden alinan orneklerin Mihaliccik klonal tohum bahcesinden alinan orneklere gore, tum ozellikler bakimindan daha yuksek degerlere sahip oldugu tespit edilmistir. Bu sonuclar; tohum bahcesindeki etkili klon sayisi, ciceklenme fenolojisi/ciceklenme senkronizasyonu, kendileme depresyonu gibi konularin ortaya konulmasini gerekli kilmaktadir.