Şanlıurfa Merkez Sırrın Deresi Risk Alanlarının Taşkın Risk Analizi İle Belirlenmesi

Abstract

Ülkemiz su kaynaklarının %28,5’ini karşılayan Fırat ve Dicle havzaları üzerine kurulan Güneydoğu Anadolu Projesinin (GAP) merkezi durumunda olan Şanlıurfa bölgeye ekonomik, sosyal ve çevresel anlamda büyük katkı sunmaktadır. Ciddi bir nüfus barındıran Şanlıurfa kent merkezinde yer alan derelerin ve altyapının izlenmesi ve güvenlik kontrolünün yapılması da bir o kadar önem arz etmektedir. Şehir merkezinde önemli bir lokasyona sahip Sırrın deresinin ekonomik, sosyal ve çevresel riskli alanlarının tespiti için bu çalışma kapsamında taşkın risk analizi yapılmıştır. Yapılan analiz neticesinde bölgede taşkın alanlarını belirleyerek, düşük, orta, yüksek ve çok yüksek olasılıklı olarak kategorize edebilmek, erken uyarı sistemleri ve önleyici tedbirlerin alınabilmesi için gerekli verilerin toplanması ve bu tarz benzer çalışmalar için altyapı oluşturulması hedeflenmiştir. Çalışmada dereye ait Q5, Q10, Q25, Q50, Q100, Q500 ve Q1000 taşkın tekerrür debileri kullanılmıştır. İhtiyaç duyulan verilerin bir kısmı ilgili kurumlardan temin edilmiş, bir kısmı ise yerinde ölçümler yapılarak elde edilmiştir. Bu veriler ArcGIS 10.3 programında işlenerek sayısal yükseklik modeli oluşturulmuş ve daha sonra HEC-RAS 5.07 programına aktarılarak 1B taşkın analizi yapılarak riskli alanlar belirlenmiştir. Çalışmalar neticesinde dere kesitinin birçok yerinde taşkın riskinin bulunduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmayla taşkın afetinin daha dikkatli incelenmesi gereken bir gerçek olduğu bir kez daha ortaya çıkmıştır. Taşkın öncesi, sonrası ve esnasında planlanması gereken tüm alt yapı çalışmaları ve uygulamaları için gereken tüm verilerin yeterli doğrulukta planlanması gerektiği belirlenmiştir.