Jorge Méndez Blake’in Eserlerinde Görsel Anlatım Biçimi Olarak Üstkurmaca

Abstract

Üstkurmaca (metafiction), gerçek ile kurmaca arasındaki ilişkiyi sorgulamak/sorunsallaştırmak için bilinçli ve sistemli olarak dikkati anlatının bir kurmaca olduğuna çeken bir anlatım yöntemidir. Modern ve özellikle postmodern edebiyatta kullanılan üstkurmacanın farklı yöntemleri olmasına rağmen genel bir ifadeyle anlatıcının öykü içinde öykü, kurmaca içinde kurmaca oluşturması olarak bilinmektedir. Edebiyat alanında kullanılmasının yanında yöntemin son yıllarda görsel sanatlar alanında da uygulandığı görülmektedir. Bu bağlamda bir örnek olarak edebi eserlerde görülen üstkurmaca ile çağdaş Meksikalı sanatçı Jorge Méndez Blake’ in eserlerini ortaya koyarken uyguladığı yöntemler arasındaki benzerlik dikkati çekicidir. Bu sebeple, bu araştırmada üstkurmaca yöntemini Jorge Méndez Blake’in eserlerinde nasıl uyguladığı araştırılırken dolaylı yönden de üstkurmacanın görsel bir anlatım yöntemi olarak çağdaş sanata uygulanabilirliği üzerinde durulmuştur. Sanatçının eserleri genel tarama modeli ile veri toplanarak ve yazışma tekniği ile sanatçıdan bilgi alınarak analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda üstkurmacanın bir yöntem olarak çağdaş sanat eserlerinde de kullanılmaya başlandığı anlaşılmaktadır.