DİJİTAL ÇAĞDA TÜRK CEZA MUHAKEMESİ: SİBER SUÇLAR ÖZELİNDE KORUMA TEDBİRLERİNİN GENEL TEORİSİ

Abstract

Bu çalışma, dijitalleşmenin ceza muhakemesi hukukunda yol açtığı yapısal değişimleri siber suçlar özelinde ele alarak koruma tedbirlerinin mevcut kanuni çerçeve içerisinde ne derece işlevsel olduğunu incelemektedir. Günümüzde dijital/elektronik delillerin artan rolü, klasik muhakeme araçlarının yetersiz kaldığını ve Ceza Muhakemesi Kanunu’nda (CMK) yer alan koruma tedbirlerinin dijital/siber ortamlara uygun şekilde güncellenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Çalışmada özellikle CMK 134, 135 ve 140’ıncı maddelerinde yer alan tedbirler üzerinde durularak uygulamada karşılaşılan teknik, normatif ve anayasal sorunlar ortaya konulmaktadır. Mevcut düzenlemelerin fiziksel delil esaslı olduğu, oysa dijital çağın farklı delil türleri, veri güvenliği sorunları, teknik izleme biçimleri ve bireysel hak ihlalleri gibi yeni meseleleri doğurduğu tespit edilmektedir. Almanya, Fransa ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) hukuk sistemlerinden örnekler verilerek mukayeseli analiz yapılmakta ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) içtihatları doğrultusunda ölçülülük ve denetim ilkelerine dayalı normatif bir güncellemenin gerekliliği vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, dijital delillerin güvenliği ve bireysel hakların korunması arasındaki denge gözetilerek koruma tedbirlerinin yeniden yapılandırılması önerilmektedir. Bu kapsamda koruma tedbirlerinin yeniden sınıflandırılması ve CMK’ya “Dijital Koruma Tedbirleri” başlıklı yeni bir bölüm eklenmesi gerektiğine dikkat çekilmektedir. Böylece hem bireysel hakların korunması hem de ceza adalet sisteminin etkinliğinin artırılması açısından bütüncül bir çerçeve sunulmaktadır.