MİLLÎ MÜCADELE DÖNEMİ’NDE KASTAMONU’DA EVLİLİK VE AİLE HAYATI

Abstract

Türk toplumunda bölgeden bölgeye değişiklik gösteren başlık vermek, çeyiz hazırlamak, düğün alayı düzmek, hediye vermek ve almak, ziyafet vermek ve çalgı çaldırmak gibi evlilik ve düğün merasimine ilişkin pek çok geleneksel uygulama, günümüze kadar devam etmiştir. Düğünlerde görülen başlık ve farklı adlardaki bu türden para ödemeleri, geleneksel kırsal toplumlarda genelde taraflardan birinin maddî istismara uğramasıyla sonuçlanmıştır. Osmanlı Devleti’de evliliği zorlaştıran ve nüfusu tehdit eden bu türden uygulamalar hakkında birtakım hukukî düzenlemeler yapılmışsada bu gelenekler tamamen ortadan kaldırılamamış ve uygulanmaya devam etmiştir. II. Meşrutiyet Dönemi’ne gelindiğinde başlık, çeyiz ve düğünlere ilişkin aşırı talep ve harcamalar, basın tarafından da tartışılır hale gelmiş, hatta bu dönemde evliliği özendirmek, teşvik etmek ve yaygınlaştırmak için çalışmalar yapılmıştır. I. Dünya Savaşı yıllarının ağır iktisadî şartları Türk aile yapısını derinden sarsmış, evlenmek ve düğün yapmak zorlaşmış, diğer yandan içki kullanımı ve fuhuş yaygınlaşmıştır. Millî Mücadele yıllarında cephelerde mücadele devam ederken mevcut iktisadî şartlar, düğünlerde görülen aşırı talep ve israflar, frengi, sıtma, verem gibi bulaşıcı hastalıklar nüfusu, evlilik ve aile hayatını tehdit etmeye devam ettirmiştir. Kastamonu Millî Mücadele yıllarında herhangi bir işgale uğramamasına rağmen dönemin askerî, iktisadî, psiko-sosyal şartlarından yakından etkilenmiş, bu çerçevede evlilik ve aile hayatı da zarar görmüştür. Bu çalışmada Kastamonu ve çevresinde evlilik ve aile hayatını yakından etkileyen etmenler üzerine tespitlerde bulunulması düşünülmüştür.