Digital Competence in Turkish Textbooks

Abstract

Bilim ve teknolojinin hızlı gelişimi, cep telefonu, bilgisayar, tablet gibi interneti kullanarak insanları bilgiye kolayca ulaştıran ve sosyalleştiren aletlerin kolay ulaşılabilir olması ve yaygınlaşması insanların önceliklerini, tercihlerini belirlemiş 21. yüzyılda insan ihtiyaçları bu doğrultuda değişmiştir. Değişen insan ihtiyaçlarına paralel olarak öğretim programları da güncellenmiştir. Güncellenen programlara ve ders kitaplarına dijital yeterliliklerin ne ölçüde yansıdığı önemlidir. Kendi içerisinde birkaç becerinin toplamından meydana gelen dijital yetkinlik kısaca, bilgi ve iletişim teknolojilerini amaca uygun güvenli ve eleştirel olarak kullanabilme becerisi şeklinde tanımlanabilir. Bu çalışmanın amacı 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda bahsi geçen dijital yetkinliğe ortaokul Türkçe ders kitaplarında ne kadar yer verildiğini tespit etmektir. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden tarama modelinde bir çalışma olup verilerin elde edilmesinde doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi ile yorumlanmıştır. Her ne kadar güncellenen programlarda dijitalleşmeye ve dijital yetkinliklere değinilse de ders kitaplarında dijital yetkinliğe yeterli derecede yer verilmediği, az sayıda yer alan dijital yetkinliklerin de dijital okuryazarlık ve dijital güvenlikle ilgili olduğu diğer alt becerilere tek bir metin haricinde değinilmediği görülmüştür. Bilhassa, dünya üzerinde yaşanan büyük salgınlardan biri olan Covid-19 salgını ve sonrasında eğitimin uzaktan gerçekleştirilmesi, dijital teknolojileri kullanabilen bireylerin kullanamayanlara göre daha avantajlı olduğunu göstermiştir. Günümüzün insan ihtiyaçlarına göre güncellenen ders programları ders kitaplarına da birebir yansımalı, çağın gerektirdiği insan modelini yetiştirmek için gerekli olan dijital yetkinlikler sadece Bilişim Teknolojileri dersi ile sınırlı olmamalıdır. Öğrenci girdiği bütün derslerde dijital çağın gereği olan bilgi ve beceriler bütünü ile basitten karmaşığa yeri geldikçe karşılaşmalıdır. Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda bahsi geçen dijital yetkinliklerin de kazandırılabilmesi için Türkçe ders kitaplarında metin, etkinlik, hazırlık soruları, gelecek derse hazırlık, görseller boyutunda dijital yetkinlikler işlenmeli, bu beceri kazandırılmaya çalışılmalıdır.