Yayın:
Plansız Satın Alma Davranışını Anlamada Algılanan Kıtlığın Rolü: Materyalizm ve Moda Liderliği Bağlamında Bir Değerlendirme

Basit Görünüm
dc.contributor.authorÖztay Çağan, Hilal
dc.contributor.authorŞüküroğlu, Veysel Karani
dc.date.accessioned2026-01-05T23:14:09Z
dc.date.issued2024-07-01
dc.description.abstractİşletmelerin yoğun rekabet ortamlarında varlıklarını sürdürmeleri için tüketicilerin davranış kalıplarını iyi analiz etmesi gerekmektedir. Seçenek sayısının fazla olması tüketiciler için bir avantaj olarak görülmekteyken bu durum işletmeler için dezavantajlı bir durum oluşturmaktadır. Bu yüzden pazarlama yöneticileri tüketicilerin çeşitli satın alma davranışlarının öncüllerinin belirlenmesine önem vermektedir. Ürünlerin kıt olduğu durumlarda tüketicilerin nasıl tepki verdiğinin belirlenmesi de bu kapsamda önemli bir konudur. Ayrıca plansız satın alma da günümüz tüketicisinin sıklıkla uyguladığı bir satın alma şeklidir. Mevcut gerçeklerden hareketle bu çalışmanın amacı algılanan kıtlığın tüketicilerin plansız satın alma davranışlarına olası etkilerinin araştırılmasıdır. Materyalizm ve moda liderliği özellikle beğenmeli ürün kategorisindeki ürünlere yönelik tüketici tepkilerinin belirlenmesi açısından önemli kavramlardır. Bu yüzden materyalizm ve moda liderliğinin de algılanan kıtlık ile plansız satın alma davranışı arasındaki ilişkide düzenleyici bir etkiye sahip olup olmadığı araştırılmıştır. Çalışma hipotez test etmeye dayalı olarak yürütüldüğü için niceliksel araştırma yaklaşımı benimsenmiş ve anket tekniği ile 348 katılımcıdan veri toplanmıştır. Betimsel analizler ve hipotez test tekniklerinden yararlanılarak veriler analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre algılanan kıtlığın plansız satın alımlarda etkili olduğu, başarı odaklı materyalizm, sahiplik odaklı materyalizm ve moda liderliğinin de algılanan kıtlık ve plansız satın alma davranışı ilişkisinde düzenleyici rolü olduğu ortaya konmuştur. Düzenleyici etki değişkenlerinin düşük ya da yüksek olduğu durumlardaki değişimin ortaya konması için de slope (eğim) analizi uygulanmıştır. Sonuçlara göre başarı odaklı materyalizm, sahiplik odaklı materyalizm ve moda liderliği düzeyi düşük olan tüketicilerde algılanan kıtlığın plansız satın almalara neden olmadığı, düzenleyici etki değişkenlerinin düzeyi yüksek olan tüketicilerde ise kıtlık algısının plansız satın almalara neden olduğu ortaya konmuştur. Çalışma sonuçları düzenleyici etki değişkenlerinin önemini ortaya koymaktadır.
dc.description.urihttps://doi.org/10.15869/itobiad.1456120
dc.description.urihttps://dergipark.org.tr/tr/pub/itobiad/issue/85036/1456120
dc.identifier.doi10.15869/itobiad.1456120
dc.identifier.eissn2147-1185
dc.identifier.endpage814
dc.identifier.openairedoi_dedup___::8fd834fb8fc9ba25a49a05d72149128a
dc.identifier.orcid0000-0002-1904-7963
dc.identifier.orcid0000-0002-8469-1421
dc.identifier.startpage792
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12597/43658
dc.identifier.volume13
dc.publisherJournal of the Human and Social Sciences Researchers
dc.relation.ispartofİnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi
dc.rightsOPEN
dc.subjectBehavioural Economy
dc.subjectTüketici davranışı
dc.subjectAlgılanan kıtlık
dc.subjectPlansız satın alma
dc.subjectMateryalizm
dc.subjectModa liderliği
dc.subjectDavranışsal İktisat
dc.subjectConsumer Behavior
dc.subjectPerceived Scarcity
dc.subjectUnplanned Purchase
dc.subjectMaterialism
dc.subjectFashion Leadership
dc.titlePlansız Satın Alma Davranışını Anlamada Algılanan Kıtlığın Rolü: Materyalizm ve Moda Liderliği Bağlamında Bir Değerlendirme
dc.typeArticle
dspace.entity.typePublication
local.api.response{"authors":[{"fullName":"Hilal Öztay Çağan","name":"Hilal","surname":"Öztay Çağan","rank":1,"pid":{"id":{"scheme":"orcid","value":"0000-0002-1904-7963"},"provenance":null}},{"fullName":"Veysel Karani Şüküroğlu","name":"Veysel Karani","surname":"Şüküroğlu","rank":2,"pid":{"id":{"scheme":"orcid_pending","value":"0000-0002-8469-1421"},"provenance":null}}],"openAccessColor":"gold","publiclyFunded":false,"type":"publication","language":{"code":"und","label":"Undetermined"},"countries":null,"subjects":[{"subject":{"scheme":"keyword","value":"Behavioural Economy"},"provenance":null},{"subject":{"scheme":"keyword","value":"Tüketici davranışı;Algılanan kıtlık;Plansız satın alma;Materyalizm;Moda liderliği"},"provenance":null},{"subject":{"scheme":"keyword","value":"Davranışsal İktisat"},"provenance":null},{"subject":{"scheme":"keyword","value":"Consumer Behavior;Perceived Scarcity;Unplanned Purchase;Materialism;Fashion Leadership"},"provenance":null}],"mainTitle":"Plansız Satın Alma Davranışını Anlamada Algılanan Kıtlığın Rolü: Materyalizm ve Moda Liderliği Bağlamında Bir Değerlendirme","subTitle":null,"descriptions":["<jats:p xml:lang=\"tr\">İşletmelerin yoğun rekabet ortamlarında varlıklarını sürdürmeleri için tüketicilerin davranış kalıplarını iyi analiz etmesi gerekmektedir. Seçenek sayısının fazla olması tüketiciler için bir avantaj olarak görülmekteyken bu durum işletmeler için dezavantajlı bir durum oluşturmaktadır. Bu yüzden pazarlama yöneticileri tüketicilerin çeşitli satın alma davranışlarının öncüllerinin belirlenmesine önem vermektedir. Ürünlerin kıt olduğu durumlarda tüketicilerin nasıl tepki verdiğinin belirlenmesi de bu kapsamda önemli bir konudur. Ayrıca plansız satın alma da günümüz tüketicisinin sıklıkla uyguladığı bir satın alma şeklidir. Mevcut gerçeklerden hareketle bu çalışmanın amacı algılanan kıtlığın tüketicilerin plansız satın alma davranışlarına olası etkilerinin araştırılmasıdır. Materyalizm ve moda liderliği özellikle beğenmeli ürün kategorisindeki ürünlere yönelik tüketici tepkilerinin belirlenmesi açısından önemli kavramlardır. Bu yüzden materyalizm ve moda liderliğinin de algılanan kıtlık ile plansız satın alma davranışı arasındaki ilişkide düzenleyici bir etkiye sahip olup olmadığı araştırılmıştır. Çalışma hipotez test etmeye dayalı olarak yürütüldüğü için niceliksel araştırma yaklaşımı benimsenmiş ve anket tekniği ile 348 katılımcıdan veri toplanmıştır. Betimsel analizler ve hipotez test tekniklerinden yararlanılarak veriler analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre algılanan kıtlığın plansız satın alımlarda etkili olduğu, başarı odaklı materyalizm, sahiplik odaklı materyalizm ve moda liderliğinin de algılanan kıtlık ve plansız satın alma davranışı ilişkisinde düzenleyici rolü olduğu ortaya konmuştur. Düzenleyici etki değişkenlerinin düşük ya da yüksek olduğu durumlardaki değişimin ortaya konması için de slope (eğim) analizi uygulanmıştır. Sonuçlara göre başarı odaklı materyalizm, sahiplik odaklı materyalizm ve moda liderliği düzeyi düşük olan tüketicilerde algılanan kıtlığın plansız satın almalara neden olmadığı, düzenleyici etki değişkenlerinin düzeyi yüksek olan tüketicilerde ise kıtlık algısının plansız satın almalara neden olduğu ortaya konmuştur. Çalışma sonuçları düzenleyici etki değişkenlerinin önemini ortaya koymaktadır.</jats:p>"],"publicationDate":"2024-07-01","publisher":"Journal of the Human and Social Sciences Researchers","embargoEndDate":null,"sources":["Crossref","Volume: 13, Issue: 2792-814","2147-1185","İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi","Journal of the Human and Social Science Researches"],"formats":["application/pdf"],"contributors":null,"coverages":null,"bestAccessRight":{"code":"c_abf2","label":"OPEN","scheme":"http://vocabularies.coar-repositories.org/documentation/access_rights/"},"container":{"name":"İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi","issnPrinted":null,"issnOnline":"2147-1185","issnLinking":null,"ep":"814","iss":null,"sp":"792","vol":"13","edition":null,"conferencePlace":null,"conferenceDate":null},"documentationUrls":null,"codeRepositoryUrl":null,"programmingLanguage":null,"contactPeople":null,"contactGroups":null,"tools":null,"size":null,"version":null,"geoLocations":null,"id":"doi_dedup___::8fd834fb8fc9ba25a49a05d72149128a","originalIds":["10.15869/itobiad.1456120","50|doiboost____|8fd834fb8fc9ba25a49a05d72149128a","oai:dergipark.org.tr:article/1456120","50|tubitakulakb::8ad71fe86e47ea8cbace8246144a16c1"],"pids":[{"scheme":"doi","value":"10.15869/itobiad.1456120"}],"dateOfCollection":null,"lastUpdateTimeStamp":null,"indicators":{"citationImpact":{"citationCount":0,"influence":2.5349236e-9,"popularity":2.4744335e-9,"impulse":0,"citationClass":"C5","influenceClass":"C5","impulseClass":"C5","popularityClass":"C5"}},"instances":[{"pids":[{"scheme":"doi","value":"10.15869/itobiad.1456120"}],"type":"Article","urls":["https://doi.org/10.15869/itobiad.1456120"],"publicationDate":"2024-07-01","refereed":"peerReviewed"},{"alternateIdentifiers":[{"scheme":"doi","value":"10.15869/itobiad.1456120"}],"type":"Article","urls":["https://dergipark.org.tr/tr/pub/itobiad/issue/85036/1456120"],"publicationDate":"2024-03-20","refereed":"nonPeerReviewed"}],"isGreen":false,"isInDiamondJournal":false}
local.import.sourceOpenAire

Dosyalar

Koleksiyonlar

Publications