Yayın:
Türkiye’de sosyal bilgiler öğretim programları ve ders kitaplarında çevre eğitiminin yeri

Basit Görünüm
dc.contributor.authorKocakır, Elif
dc.contributor.authorAlabaş, Ramazan
dc.date.accessioned2026-01-04T22:28:38Z
dc.date.issued2025-09-29
dc.description.abstractÇocukların çevreye karşı olumlu tutum ve davranış geliştirmelerinde eğitimin rolü önemlidir. Çalışmanın amacı Türk eğitim sisteminde ilköğretimde 1968’den itibaren ayrı bir ders olarak yer alan sosyal bilgiler dersine ait öğretim programları ve bu programlara göre hazırlanan 4. sınıf ders kitaplarının çevre eğitimi açısından incelenmesidir. Nitel araştırma yaklaşımı kapsamında doküman analizi yöntemi ile desenlenen çalışmanın verileri, 1968, 1990, 1998, 2005 ve 2018 sosyal bilgiler dersi öğretim programları ve bu programlara göre hazırlanmış amaçlı örneklem yaklaşımıyla seçilen ders kitaplarından doküman incelenmesi yoluyla elde edilmiştir. Veriler, betimsel analiz ve içerik analizi yaklaşımıyla analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda sosyal bilgiler dersi öğretim programlarının amaçlarında çevre eğitimine çevresel bilgi, çevreye verilen önem, çevrenin korunması ve çevrede yaşam hakkı kategorilerinde yer verildiği belirlenmiştir. Sosyal bilgiler ders kitaplarında çevre eğitimiyle ilişkili içerikler, çevresel bilgi, çevreyi koruma, çevreden faydalanma, çevre problemleri, yararlı çevre davranışı kazandırma ve canlı-çevre etkileşimi kategorilerinde toplanmıştır. Tarihsel süreçte sosyal bilgiler dersi öğretim programlarında ve ders kitaplarında çevresel bilgi kategorisi diğer kategorilere göre daha çok vurgulanmıştır. Bu bağlamda sosyal bilgiler dersi öğretim programı hazırlayıcıları ile ders kitabı yazarlarının programları ve ders kitaplarını çevre eğitiminin duyuşsal ve psikomotor boyutlarını daha fazla dikkate alarak düzenlemesi önerilmektedir.
dc.description.urihttps://doi.org/10.32003/igge.1676855
dc.identifier.doi10.32003/igge.1676855
dc.identifier.eissn2630-6336
dc.identifier.endpage150
dc.identifier.openairedoi_________::0e395b5a358961154e9a9d8e13774072
dc.identifier.orcid0000-0002-7119-3757
dc.identifier.orcid0000-0002-9278-2534
dc.identifier.startpage119
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12597/42998
dc.language.isotur
dc.publisherMarmara University
dc.relation.ispartoflnternational Journal of Geography and Geography Education
dc.rightsOPEN
dc.titleTürkiye’de sosyal bilgiler öğretim programları ve ders kitaplarında çevre eğitiminin yeri
dc.typeArticle
dspace.entity.typePublication
local.api.response{"authors":[{"fullName":"Elif Kocakır","name":"Elif","surname":"Kocakır","rank":1,"pid":{"id":{"scheme":"orcid_pending","value":"0000-0002-7119-3757"},"provenance":null}},{"fullName":"Ramazan Alabaş","name":"Ramazan","surname":"Alabaş","rank":2,"pid":{"id":{"scheme":"orcid_pending","value":"0000-0002-9278-2534"},"provenance":null}}],"openAccessColor":null,"publiclyFunded":null,"type":"publication","language":{"code":"tur","label":"Turkish"},"countries":null,"subjects":null,"mainTitle":"Türkiye’de sosyal bilgiler öğretim programları ve ders kitaplarında çevre eğitiminin yeri","subTitle":null,"descriptions":["<jats:p xml:lang=\"tr\">Çocukların çevreye karşı olumlu tutum ve davranış geliştirmelerinde eğitimin rolü önemlidir. Çalışmanın amacı Türk eğitim sisteminde ilköğretimde 1968’den itibaren ayrı bir ders olarak yer alan sosyal bilgiler dersine ait öğretim programları ve bu programlara göre hazırlanan 4. sınıf ders kitaplarının çevre eğitimi açısından incelenmesidir. Nitel araştırma yaklaşımı kapsamında doküman analizi yöntemi ile desenlenen çalışmanın verileri, 1968, 1990, 1998, 2005 ve 2018 sosyal bilgiler dersi öğretim programları ve bu programlara göre hazırlanmış amaçlı örneklem yaklaşımıyla seçilen ders kitaplarından doküman incelenmesi yoluyla elde edilmiştir. Veriler, betimsel analiz ve içerik analizi yaklaşımıyla analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda sosyal bilgiler dersi öğretim programlarının amaçlarında çevre eğitimine çevresel bilgi, çevreye verilen önem, çevrenin korunması ve çevrede yaşam hakkı kategorilerinde yer verildiği belirlenmiştir. Sosyal bilgiler ders kitaplarında çevre eğitimiyle ilişkili içerikler, çevresel bilgi, çevreyi koruma, çevreden faydalanma, çevre problemleri, yararlı çevre davranışı kazandırma ve canlı-çevre etkileşimi kategorilerinde toplanmıştır. Tarihsel süreçte sosyal bilgiler dersi öğretim programlarında ve ders kitaplarında çevresel bilgi kategorisi diğer kategorilere göre daha çok vurgulanmıştır. Bu bağlamda sosyal bilgiler dersi öğretim programı hazırlayıcıları ile ders kitabı yazarlarının programları ve ders kitaplarını çevre eğitiminin duyuşsal ve psikomotor boyutlarını daha fazla dikkate alarak düzenlemesi önerilmektedir.</jats:p>"],"publicationDate":"2025-09-29","publisher":"Marmara University","embargoEndDate":null,"sources":["Crossref"],"formats":null,"contributors":null,"coverages":null,"bestAccessRight":{"code":"c_abf2","label":"OPEN","scheme":"http://vocabularies.coar-repositories.org/documentation/access_rights/"},"container":{"name":"lnternational Journal of Geography and Geography Education","issnPrinted":null,"issnOnline":"2630-6336","issnLinking":null,"ep":"150","iss":null,"sp":"119","vol":null,"edition":null,"conferencePlace":null,"conferenceDate":null},"documentationUrls":null,"codeRepositoryUrl":null,"programmingLanguage":null,"contactPeople":null,"contactGroups":null,"tools":null,"size":null,"version":null,"geoLocations":null,"id":"doi_________::0e395b5a358961154e9a9d8e13774072","originalIds":["10.32003/igge.1676855","50|doiboost____|0e395b5a358961154e9a9d8e13774072"],"pids":[{"scheme":"doi","value":"10.32003/igge.1676855"}],"dateOfCollection":null,"lastUpdateTimeStamp":null,"indicators":{"citationImpact":{"citationCount":0,"influence":2.5349236e-9,"popularity":2.8669784e-9,"impulse":0,"citationClass":"C5","influenceClass":"C5","impulseClass":"C5","popularityClass":"C5"}},"instances":[{"pids":[{"scheme":"doi","value":"10.32003/igge.1676855"}],"type":"Article","urls":["https://doi.org/10.32003/igge.1676855"],"publicationDate":"2025-09-29","refereed":"peerReviewed"}],"isGreen":null,"isInDiamondJournal":null}
local.import.sourceOpenAire

Dosyalar

Koleksiyonlar

Publications