Şer iyye Sicillerine Göre Kastamonu Sancağı ndaki Eşkıyalık Olayları (1699-1716)

Abstract

Bu makalede 1699-1716 yılları arasında Kastamonu Sancağı’nda gerçekleşen eşkıyalık olayları, tarih araştırmalarının ve özellikle de kent tarihinin vazgeçilmez kaynaklarından biri olan şer’iyye sicilleri kullanılarak incelenmiştir. Sancakta yaşanan eşkıyalık olayları ile ilgili bilgilere altı şer’iyye sicil defterinden ulaşılmış olup döneme ait tespitler defterlerden seçilen çeşitli örnekler ile desteklenmiştir. Bu çalışmada eşkıyalık olayları, olayların gerçekleştiği yerler, gerçekleşme şekilleri ve istatistikleri, olaylarda mağdurlara karşı işlenen fiiller ve istatistikleri, şahıs veya organize grup halinde olaylara karışan unsurlar (sivil, asker, köle), eşkıyalık faaliyetlerine karşı alınan tedbirler, yöneticilere hitaben yazılan emirler, eşkıyalara veriler cezalar, eşkıyaların affedilme durumları, Anadolu’nun diğer bölgelerinde ortaya çıkan ve Kastamonu Sancağı’nı da etkileyen eşkıyalık olayları hakkında çeşitli bilgiler verilmiştir. 1699-1716 yıllarındaki eşkıyalık olaylarının incelenmesinde sıralama merkez ve diğer kazâlardaki olaylar, Anadolu coğrafyasındaki eşkıyalık olaylarına dair hükümler, eşkıyalık faaliyetleri hakkında bilgi ve tedbir içeren emirler ile suçlara verilecek cezalar araştırılacaktır. Ayrıca verilen hapis, sürgün ve idam gibi cezaların uygulanma şekilleriyle de Osmanlı Devleti’nde şer’î ve örfî hükümlerin nasıl uygulandığına değinilecektir. Eşkıyalık olaylarına karışan şahıs ve şahıslar ile olayların gerçekleştiği ve etkilediği alanlar ise isim isim belirtilmiştir.