Yayın:
OSMANLI ASTRONOMİSİNDE YER MERKEZLİ EVREN ANLAYIŞINA GÖRE GÜNEŞ VE AY TUTULMALARI ÜZERİNE DÜŞÜNCELER

dc.contributor.authorÇuhadar, Cengiz
dc.contributor.authorAydemir, Mustafa
dc.date.accessioned2026-01-04T22:10:46Z
dc.date.issued2025-06-30
dc.description.abstractBu makalede Osmanlı astronomisinde ön plana çıkmış mütefekkirlerin eserlerinde Güneş ve Ay tutulmaları hakkında vermiş oldukları bilgiler analiz edilerek değerlendirilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın giriş kısmında konunun daha iyi anlaşılabilmesi için tutulmaların tarih boyunca nasıl değerlendirildiği, filozofların bu konudaki düşünceleri, tutulmaların doğaüstü yorumlanması ve astroloji ile ilgili genel bilgiler ele alınıp, Yer merkezli evren modelinin oluş süreci kısaca açıklanmıştır. Diğer kısımlarda ise Yer merkezli evren modelini temel alan düşünürlerin eserlerindeki tutulma verileri incelenerek gerekli olan bilgiler aktarılmıştır. Osmanlı astronomisinde en erken ulaşılabilen eser Ahmed-i Da’i’nin Terceme-i Si Fasl kitabıdır. Diğer ele alınan eserler ise; Kadızâde Rûmi’nin Şerhu’l-Mülahhas fi İlmi’l-Hey’e, Ali Kuşçu’nun Fethiyye, Kâtip Çelebi’nin Cihannümâ, İbrâhim Hakkı Erzurûmî’nin Mârifetnâme’sidir. Müelliflerin, eserleri içerisinde Güneş ve Ay tutulmaları hakkında vermiş oldukları astronomik, dini ve önemli tarihi tutulmalar hakkındaki bilgiler analiz edilerek incelenmiştir.
dc.description.urihttps://doi.org/10.30627/cuilah.1637908
dc.description.urihttps://dergipark.org.tr/tr/pub/cuilah/issue/92891/1637908
dc.identifier.doi10.30627/cuilah.1637908
dc.identifier.eissn2564-6427
dc.identifier.endpage89
dc.identifier.openairedoi_dedup___::d93d428976b5a718086471364dd0311e
dc.identifier.orcid0000-0003-3444-9108
dc.identifier.startpage69
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12597/42797
dc.identifier.volume25
dc.publisherCukurova Universitesi Ilahiyat Fakultesi Dergisi
dc.relation.ispartofÇukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD)
dc.rightsOPEN
dc.subjectOttoman Astronomy
dc.subjectGeocentric Worldview
dc.subjectSolar Eclipse
dc.subjectLunar Eclipse
dc.subjectOsmanlı Astronomisi
dc.subjectYer Merkezli Evren Anlayışı
dc.subjectGüneş Tutulması
dc.subjectAy Tutulması
dc.subjectIslamic Philosophy
dc.subjectİslam Felsefesi
dc.titleOSMANLI ASTRONOMİSİNDE YER MERKEZLİ EVREN ANLAYIŞINA GÖRE GÜNEŞ VE AY TUTULMALARI ÜZERİNE DÜŞÜNCELER
dc.typeArticle
dspace.entity.typePublication
local.api.response{"authors":[{"fullName":"Cengiz Çuhadar","name":"Cengiz","surname":"Çuhadar","rank":1,"pid":{"id":{"scheme":"orcid","value":"0000-0003-3444-9108"},"provenance":null}},{"fullName":"Mustafa Aydemir","name":"Mustafa","surname":"Aydemir","rank":2,"pid":null}],"openAccessColor":"gold","publiclyFunded":false,"type":"publication","language":{"code":"und","label":"Undetermined"},"countries":null,"subjects":[{"subject":{"scheme":"keyword","value":"Ottoman Astronomy;Geocentric Worldview;Solar Eclipse;Lunar Eclipse"},"provenance":null},{"subject":{"scheme":"keyword","value":"Osmanlı Astronomisi;Yer Merkezli Evren Anlayışı;Güneş Tutulması;Ay Tutulması"},"provenance":null},{"subject":{"scheme":"keyword","value":"Islamic Philosophy"},"provenance":null},{"subject":{"scheme":"keyword","value":"İslam Felsefesi"},"provenance":null}],"mainTitle":"OSMANLI ASTRONOMİSİNDE YER MERKEZLİ EVREN ANLAYIŞINA GÖRE GÜNEŞ VE AY TUTULMALARI ÜZERİNE DÜŞÜNCELER","subTitle":null,"descriptions":["<jats:p xml:lang=\"tr\">Bu makalede Osmanlı astronomisinde ön plana çıkmış mütefekkirlerin eserlerinde Güneş ve Ay tutulmaları hakkında vermiş oldukları bilgiler analiz edilerek değerlendirilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın giriş kısmında konunun daha iyi anlaşılabilmesi için tutulmaların tarih boyunca nasıl değerlendirildiği, filozofların bu konudaki düşünceleri, tutulmaların doğaüstü yorumlanması ve astroloji ile ilgili genel bilgiler ele alınıp, Yer merkezli evren modelinin oluş süreci kısaca açıklanmıştır. Diğer kısımlarda ise Yer merkezli evren modelini temel alan düşünürlerin eserlerindeki tutulma verileri incelenerek gerekli olan bilgiler aktarılmıştır. Osmanlı astronomisinde en erken ulaşılabilen eser Ahmed-i Da’i’nin Terceme-i Si Fasl kitabıdır. Diğer ele alınan eserler ise; Kadızâde Rûmi’nin Şerhu’l-Mülahhas fi İlmi’l-Hey’e, Ali Kuşçu’nun Fethiyye, Kâtip Çelebi’nin Cihannümâ, İbrâhim Hakkı Erzurûmî’nin Mârifetnâme’sidir. Müelliflerin, eserleri içerisinde Güneş ve Ay tutulmaları hakkında vermiş oldukları astronomik, dini ve önemli tarihi tutulmalar hakkındaki bilgiler analiz edilerek incelenmiştir.</jats:p>"],"publicationDate":"2025-06-30","publisher":"Cukurova Universitesi Ilahiyat Fakultesi Dergisi","embargoEndDate":null,"sources":["Crossref","Volume: 25, Issue: 169-89","2564-6427","Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD)","Çukurova University Journal of Faculty of Divinity"],"formats":["application/pdf"],"contributors":null,"coverages":null,"bestAccessRight":{"code":"c_abf2","label":"OPEN","scheme":"http://vocabularies.coar-repositories.org/documentation/access_rights/"},"container":{"name":"Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD)","issnPrinted":null,"issnOnline":"2564-6427","issnLinking":null,"ep":"89","iss":null,"sp":"69","vol":"25","edition":null,"conferencePlace":null,"conferenceDate":null},"documentationUrls":null,"codeRepositoryUrl":null,"programmingLanguage":null,"contactPeople":null,"contactGroups":null,"tools":null,"size":null,"version":null,"geoLocations":null,"id":"doi_dedup___::d93d428976b5a718086471364dd0311e","originalIds":["10.30627/cuilah.1637908","50|doiboost____|d93d428976b5a718086471364dd0311e","50|tubitakulakb::9abd047fa56ffd7bebc7f6aa1ac726ba","oai:dergipark.org.tr:article/1637908"],"pids":[{"scheme":"doi","value":"10.30627/cuilah.1637908"}],"dateOfCollection":null,"lastUpdateTimeStamp":null,"indicators":{"citationImpact":{"citationCount":0,"influence":2.5349236e-9,"popularity":2.8669784e-9,"impulse":0,"citationClass":"C5","influenceClass":"C5","impulseClass":"C5","popularityClass":"C5"}},"instances":[{"pids":[{"scheme":"doi","value":"10.30627/cuilah.1637908"}],"type":"Article","urls":["https://doi.org/10.30627/cuilah.1637908"],"publicationDate":"2025-06-30","refereed":"peerReviewed"},{"alternateIdentifiers":[{"scheme":"doi","value":"10.30627/cuilah.1637908"}],"type":"Article","urls":["https://dergipark.org.tr/tr/pub/cuilah/issue/92891/1637908"],"publicationDate":"2025-02-11","refereed":"nonPeerReviewed"}],"isGreen":false,"isInDiamondJournal":false}
local.import.sourceOpenAire

Dosyalar

Koleksiyonlar