İrisin Uygulamasının Broiler Civcivlerinde Kemik Gelişimi Üzerine Etkis

Abstract

Dünya genelinde hayvansal proteine olan talebin artmasıyla birlikte, farklı sosyo-ekonomik yapıdaki toplulukların da bu protein kaynağına olan talebinin karşılanabilmesi için kanatlı eti üretimi son yıllarda artış göstermiştir. Geçtiğimiz yıllarda yapılan genetik seleksiyon çalışmalarıyla kısa sürede gelişebilen ırklar oluşturulmuştur. Elde edilen ırkların geleneksel üretim sistemlerinde bacak problemleri oldukça yaygındır ve bu durum kanatlı endüstrisinde büyük ekonomik kayıplara neden olmaktadır. Var olan bacak problemleriyle birlikte işletmelerde ölüm oranlarında artışın yanı sıra karkas verim ve kalitesinde de değişikliklerin olduğu gözlenmektedir. Kuluçka döneminden sonra broiler civcivlerinde görülen bacak problemleri konjenital veya metabolik kökenli olabilmektedir. Bu nedenle, broiler civcivlerindeki kemik gelişim çalışması iskelet anormalliklerinin nedenlerinin belirlenmesine büyük katkı sağlayacaktır. Fibronektin-tip III-kısım içeren 5 (FNDC5) proteinin proteolitik ayrılmasından elde edilen bir polipeptit olan irisinin, osteoporoz ve kemik kırığı riski yüksek olan tip II diyabetli hastalarda seviyelerinin normalden düşük olduğu daha önceki yıllarda yapılan çalışmalarda belirlenmiştir. Ayrıca, kemik üzerinde yapılan in vitro çalışmalarda, irisinin osteoblastik aktiviteyi ve mineralizasyonu arttırırken, reseptör aktivatörü nükleer faktör-kB ligand (RANKL) tarafından tetiklenen osteoklastik aktiviteyi inhibe ettiği gösterilmiştir. Tüm bu bulgular bir araya getirildiğinde, kemik gelişimi üzerine irisinin bir etkisi olduğu ve dolaşımdaki irisin seviyelerinin broiler civcivlerindeki osteogenez üzerine etkili olabileceği düşünülmektedir. Planlanan çalışma, KÜBAP-01/2023-37 numaralı devam eden projeden elde edilen bacak kemikleri (femur) üzerinde gerçekleştirilecektir. Bu kapsamda, Kontro, Fizyolojik Tuzlu Su (FTS), Irisin ve Blokör uygulamaları yapılan gruplardan elde edilen her bir grup için 12’er femur üzerinde (N=48); kemik mineral içeriği (BMC) ve dansistesi (BMD), yüzde kül (%kül) ve kesme kuvveti göstergeleri üzerinden bir karşılaştırma yapılarak farklılıklar değerlendirilecektir. Bu farklılıklar üzerinden, irisinin kemik mineralizasyonu üzerine etkinliğinin incelenmesi hedeflenmektedir.