Yabani Zeytinde (Oleae Europaea L.) Karotenoid Biyosentezinden Sorumlu Genlerin Belirlenmesi Ve Transkriptom Düzeyinde Analizleri

Abstract

Yabani zeytin (Olea europaea L.) Akdeniz havasına özgü olup ilk defa Anadolu'nun güneydoğusu ile ülkemizin Doğu Akdeniz bölümünde kültüre alınmıştır. Karotenoidler genellikle izoprenoid moleküllerinin bir grubu olarak kabul edilmektedir. Bitki karotenoidleri ışık toplama işine katılan ve aşırı ışığa karşı ışık ile korumada (photoprotection) rol oynayan önemli bir pigment ailesidir. Ayrıca, absisik asit ve strigolaktonlar gibi bitki hormonlarının üretimi için öncül madde olarak da hareket ederler. Önerilen proje kapsamında yabani zeytinde genomik ve biyoinformatik yöntemler kullanılarak ilk olarak karotenoid biyosentezinde rol oynayan enzimleri kodlayan genler saptanacaktır. Daha sonra, transkriptom düzeyinde bu genlerin ham ve olgun zeytin meyvelerinde ifade seviyelerindeki farklılıklar incelenecektir. Elde edilecek veriler ışığında karotenoid biyosentezinden sorumlu olan genlerin tahminlenmesi yapılarak, bu genlerin zeytin meyve oluşumunda karotenoid biyosentezini nasıl etkilediği incelenecektir. Çalışma sonucunda; yabani zeytin transkriptomuna ait yüksek kaliteli dizi bilgisi elde edilecektir ve bu bilgiler, paydaş olduğumuz Uluslararası Zeytin Genom Konsorsiyumu (UZGK http://olivegenome.karatekin.edu.tr )’nun araştırmaları sonucu elde edilen yabani ve kültüre alınmış (Ayvalık çeşidi) zeytin genom verisi bilgisine eklenecektir. Bu çalışma sayesinde, yabani zeytinden elde edilecek transkriptom verileri ışığında gen ailelerinin belirlenmesine olanak sağlanacak ve gen düzeyinde homoloji çalışmaları başlatılabilecektir.