Kastamonu Karanfili (Dianthus Kastembeluensis) Ekstraktının Bal Arılarının Mikrobiyel Etkenli Hastalıklarına Karşı Kullanımı

Abstract

Bal Eylem Planları içerisinde tesis edilen toplam 676 adet bal ormanının 10 tanesi Kastamonu’da bulunmaktadır. Kastamonu florasında gezinen arılardan özellikle kestane balı üretilerek bu sektörde önemli bir paya sahiptir. Bölgede özellikle Abana ve Azdavay ilçelerinde bakteriyel ve paraziter kaynaklı arı kayıpları mevcuttur. Sadece Kastamonu İlinde bir yılda meydana gelen arı ölümleri (yaklaşık 60 milyon TL) ve bal ürünleri kaybı (86 ton bal, yaklaşık 90 milyon TL) ile toplam ekonomik kaybın 150 milyon TL’ye ulaştığı bilinmektedir. Arıların yaşamını tehlikeye sokan faktörler arasında antibiyotiklerde yer almaktadır. Yasak olduğu bilinse de maalesef bazı antibiyotiklerin kullanımı arı hastalıklarıyla mücadelede kullanılmaktadır. Antibiyotik ve antiparaziter ilaçlar hem arı sağlığını olumsuz etkiliyor ve bal gibi ürünlerde kalıntı bırakarak tüketici sağlığını tehdit etmektedir. Bu amaçla birçok organik ürün veya bitkiler üzerinde araştırmayla veteriner tıbbında alternatiflere yönelmeye başlanmıştır. Bunların arasında karanfilde bulunmaktadır. Batı Karadeniz Bölge’mizde yetişen ve adını Kastamonu’dan alan Dianthus Kastembeluensis (DK) karanfil bitkisi özellikle Tosya ve Ilgaz dağlarında bulunmaktadır. DK ekstraktının in vitro antibakteriyel etkisi bilinmektedir. Bu bilgiler doğrultusunda DK ekstraktının arı hastalıklarında alternatif terapötik olabilme potansiyelinin araştırılması ve olumlu sonuçlarının birden fazla alanda katkı sunma ihtimali öngörülmüştür. Yapılmak istenilen bu çalışmada bölge şartlarına uyumlu bal arıları (Apis mellifera) 5 grupta olacak şekilde kovanlara ayrılacaktır. Pozitif kontrol grubunda streptomisin, tedavi gruplarında DK ekstrakt (10,50 ve 100 gr. dozlarında 3 farklı grup) uygulamaları yapılırken negatif kontrol grubunda herhangi müdahale olmayacaktır. DK ekstraktının arılar üstündeki antioksidan kapasitesini belirlemek için oksidan/antioksidan (MDA, GSH, GPX, CAT) düzeyleri ölçülecektir. Deneysel aşama sonucunda kovanlarda hastalıklı veya ölü arı sayıları tespit edilip istatistiki analizleri yapılıp yüzde (%) olarak ifade edilecektir.