Küre Bakır Madeni (1800-1821) - Kaya, Gülşah (Alinteri Sosyal Bilimler Dergisi, 2019)
Madenler, yüzyıllardan beri toplumların yaşantılarında oldukça önemli bir yer tutmuş önemli gelir kaynaklarındandır. Maden ocak ve işletmeleri, devletin para rejiminin örgütlenmesinde ve tedavüle sunulmasında önemli bir yere sahiptirler. Kastamonu’nun Küre ilçesinde bulunan bakır madenleri de bölgeyi tarih boyunca önemli kılmıştır. Küre’nin tarihteki bilinen adı “Küre-i Nühâs”tır ve eski Türkçede “Bakır Ocağı” anlamına gelmektedir. Bu çalışmada Osmanlı arşiv belgelerinden faydalanılarak, 1800-1821 tarihleri arasında Küre bakır madenleri hakkında değerlendirmelerde bulunulmuştur. Giriş kısmında, Küre’nin tarihine kısaca değinildikten sonra, madenlerin en canlı dönemi olan 1300-1500 yılları arası dönemden bahsedilmiştir. Ayrıca Osmanlı Devleti’ndeki maden ocaklarının nasıl ve kimler tarafından idare olunduğu, madenlerde kimlerin, hangi görevlerden sorumlu olduğu, Osmanlı Devleti’nin madenler konusundaki uygulamış olduğu politika konularına da değinilmiştir. Diğer kısımda,1800-1821 arası arşiv belgelerinden istifade edilerek Küre bakırının nakli ve Darphâne’ye teslim edilmesi, teslim edilen bakır miktarı, Küre bakırının saray mutfağında ve Osmanlı ordusunun ihtiyaçlarının karşılanmasında kullanılması, maden eminliği husûsunda şikâyet konuları, alacak-verecek davaları, işçi istihdâmı, maden çalışanlarının durumları ve bağlı oldukları köyler hakkında tespitlerde bulunulmuştur.
Keywords: Kure; Copper Mine; The Ottoman Empire; Küre; Bakır Madeni; Osmanlı Devleti