İLKÖĞRETİM II. KADEME ÖĞRENCİLERİNİN “DÜNYA” KAVRAMINA İLİŞKİN GELİŞTİRDİKLERİ METAFORLAR - İBRET, B.Ünal; AYDINÖZÜ, Duran (Ocak 2011 Cilt:19 No:1 Kastamonu Eğitim Dergisi 85-102, 2011)
Bu araştırma; “Başka bir Dünya yok” sloganıyla duyarlı hale getirmeye çalıştığımız öğrencilerimizin dünyayı nasıl algıladığını ve bu soyut kavram hakkında metafor oluşturup oluşturamadıklarını ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Kastamonu ilinde yer alan, Ali Fuat Darende İlköğretim Okulu’nun 2009-2010 eğitim öğretim yılında 6, 7 ve 8. sınıfta öğrenim gören 208 öğrencisi oluşturmaktadır. Öğrencilerimizin Dünya kavramını, ilgili öğretim programlarında da verildiği gibi özellikle şekil ve boyut olarak bilinmeleri gerekmektedir. Bu durumun tespiti için kavram ile ilgili herhangi bir sınırlandırma yapılmamıştır. Böylece, öğrencilerimizin Dünya kavramını nasıl algıladıkları görülebilecek ve kavramın kazanılmışlık düzeyini anlamak mümkün olacaktır. Araştırmaya katılan her bir öğrenciden öncelikle dünya hakkındaki düşüncelerini yazmaları daha sonra da “Dünya . . . gibidir, çünkü . . .”yada “Dünya . . . benzer, çünkü . . . ” cümlelerini tamamlamaları istenmiştir. Araştırmada başlangıçta içerik analizi tekniği kullanılmış, ardından bu araştırmaya ilişkin olarak ele alınan veriler sayısallaştırılarak nicel yöntemle analiz edilmiştir. Böylece öğrencilerin Dünya kavramı ile ilgili olarak geliştirdikleri metaforlardan yola çıkarak, öğretmenlerin araç-gereç kullanımından, programda yer alan kavramların kazanılmışlık düzeyine kadar birçok konuda bilgi sahibi olunulacaktır. Yapılan araştırmanın sonuçlarına göre öğrencilerin büyük çoğunluğu beklenildiği gibi dünyanın şekli, boyutu ve hareketlerine ilişkin metaforlar oluşturmuştur. “Dünya” kavramı ile ilgili olarak öğrencilerin %58,6’sı Dünyanın şekli ve boyutlarına, %12,6’sı Fiziki Coğrafya unsurlarına, %7,3’ü Beşeri ve Ekonomik Coğrafya unsurlarına, %5,8’i Coğrafi unsurların dışında kalan unsurlara ve %15,7’si de soyut ve olumsuz unsurlara yönelik metaforlar geliştirmiştir.
Keywords: İlköğretim,metaforlar,Dünya kavramı,Öğrenci