Sezgisel Bulanık Tek-Yönlü ANOVA Modeli ve Bir Uygulama - Gökkuş, Zeynep; Şentürk, Sevil (Bilecik Seyh Edebali Universitesi Fen Bilimleri Dergisi, 2025)
Varyans analizi (ANOVA) modelleri ikiden fazla bağımsız grubun ortalamalarının karşılaştırılmasında istatistiksel çalışmalarda kullanılan önemli yöntemlerdir. Uzun yıllardır hemen her alanda, bilimsel araştırmalarda ANOVA modelleri yaygın olarak kullanılmaktadır. Tek-yönlü ANOVA modelinde tek faktör (bağımsız değişken) ve bu faktörün çeşitli düzeyleri ya da denemeleri söz konusu olmaktadır. Burada amaç denemelerin bağımlı değişken üzerindeki etkilerini incelemektir. Belirsizlik altında elde edilen ve bulanık sayılarla temsil edilen gözlemlerin modellenmesi için de farklı bulanık ANOVA modelleri geliştirilmiştir. Literatürde yapılan çalışmalar istatistiksel olarak incelendiğinde, sezgisel bulanık ANOVA modellerine ilişkin çalışmaların az sayıda olduğu görülmüştür. Bu çalışmada sezgisel bulanık tek-yönlü ANOVA modelinin teorik yapısı anlatılmış ve bir örnek uygulama ile açıklanmıştır. Elde edilen sonuçlar karşılaştırma analizi ile desteklenmiş ve yorumlanmıştır.
Keywords: Applied Statistics; Uygulamalı İstatistik; Intuitionistic Fuzzy Numbers; One-Way Analysis of Variance (ANOVA); Fuzzy Sets; Sezgisel Bulanık Sayılar; Tek-Yönlü Varyans Analizi (ANOVA); Bulanık Kümeler