KASTAMONU – ARAÇ KARA YOLUNUN PEYZAJ PLANLAMA İLKELERİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ - Yaşar, Mehmet Oğuzhan (Fen Bilimleri Enstitüsü, 2018)
Yol, toplumun sosyal, ekonomik ve kültürel gelişimini sağlayan temel yapı taşlarından biridir. İnsan hayatına getirdiği kolaylılarla beraber, bireylerin doğa ile buluşmasına da imkân sağlamaktadır. Bunun yanında yollar, ülkelerin gelişmişlik düzeylerinin göstergeleridir. Kara yollarının inşası sırasında ortaya çıkan tahribat, taşıt sayısındaki artış doğal peyzaja zarar vermektedir. Ekosistem üzerindeki baskının azaltılması için doğada peyzaj planlaması yapmak zorunludur. Yolun inşası ve sonraki süreçlerde peyzaj mimarı, etkin bir rol üstlenerek diğer disiplinler ile koordinasyon kurmalıdır. Bu araştırmada farklı yöntemler ile toplanan veriler, kara yollarında meydana gelen erozyonun kontrolü hakkında önemli bilgilerin üretilmesini sağlamıştır. Çalışmanın amacı, Kastamonu ili ve Araç ilçesi arasında bulunan kara yolunu, peyzaj planlama kriterleri yönünden değerlendirip aktüel durumunu ortaya koyarak, kara yolunun doğal peyzaj üzerindeki baskısının düzeyini belirtmektir. Yol güzergâhı boyunca 15 örnekleme noktası belirlenmiştir. Örnekleme noktalarında gerçekleştirilen incelemeler sonucunda; yol güzergâhının ilk 19 km’sinde kullanılan yol yapım materyallerinin kalitesinin ve yol güvenlik standartlarının, güzergâhın kalan kısmına göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Örnekleme noktalarının 7’sinde refüj bitkilendirmesi için alan, 10’unda emniyet şeridi ve açık drenaj kanalı mevcuttur. Yol güzergâhı boyunca farklı kurum ve kuruluşlara ait hatıra ormanları ve 14 adet kavşak noktası bulunmaktadır. Çalışma alanında, bütünlük arz eden bitkisel tasarım gözlemlenmemiştir.
Keywords: Bitkilendirme, kara yolu, peyzaj planlama, planlama ilkeleri, sürdürülebilirlik