Bağlantı dengesizliği katsayısının örnekleme dağılımı üzerine bir simülasyon çalışması - Kökçü, Selma (Fen Bilimleri Enstitüsü, 2022)
Bu çalışmanın amacı çeşitli bağlantı dengesizliği katsayılarına ve iki lokusta iki veya daha fazla allel sayılarına sahip sanal popülasyonlardan simülasyon yöntemiyle çekilen farklı genişlikteki örneklerden hesaplanan bağlantı dengesizliğiyle ilgili kuadratik istatistiklerinin nasıl bir dağılım göstereceğinin belirlenmesidir. Bağlantı dengesinde olan popülasyonlardan çekilen örneklerden hesaplanan bağlantı dengesizliği katsayısının (D) ortalamasının sıfır olduğu (µD=0) ve kuadratik bir form olarak metinde 1.2 numara ile gösterilen istatistiğin bir Khi-Kare dağılımı gösterdiği bilinmektedir. μD=0 ve μD=0,15 bağlantı dengesizliği katsayılarına, iki lokus iki allel sayılarına sahip popülasyonlardan simülasyon yöntemiyle çekilen n=10, 20, 50 genişlikteki örneklerden hesaplanan birisi 1.2 numaralı kuadratik bir form olan istatistik olmak üzere üç ayrı kuadratik istatistiğin dağılımı çalışılmıştır. Sonuçta bağlantı dengesizliği katsayısının 0,15 olduğu popülasyondan çekilen örneklerden hesaplanan 1.2 numaralı kuadratik formun 3 s.d.’li (noncentral) merkezi olmayan Khi-Kare dağılımı gösterdiği bulunmuştur. Paydaki D’nin, ortalamadan sapmasının karesi olarak hesaplanan kuadratik form metinde 3.1 numara ile gösterilen istatistik ise beklendiği gibi bağlantı dengesizliği katsayısı μD=0,15 olduğu zaman da 1 s.d.’li Khi-Kare dağılımı göstermektedir. Klasik bir Khi-Kare formülü olan ve metinde 3.2 numara ile verilen istatistik de bağlantı dengesizliği katsayısı μD =0,15 olduğu zaman da yine beklendiği gibi 3 s.d.’li Khi-Kare dağılımı göstermektedir. μD=0 ve μD≠0 bağlantı dengesizliği katsayılarına, iki lokus birinde iki allel diğerinde üç allel sayılarına sahip popülasyonlardan simülasyon yöntemiyle çekilen n=100 genişlikteki örneklerden hesaplanan birisi metinde 3.8 numaralı kuadratik bir form olan istatistik olmak üzere üç ayrı kuadratik istatistiğin dağılımı çalışılmıştır. Sonuçta bağlantı dengesizliği katsayısının sıfır olduğu popülasyondan çekilen örneklerden hesaplanan bu (3.8 numaralı istatistik) kuadratik formun 2 s.d.’li (central) merkezi Khi-Kare dağılımı gösterdiği bulunmuştur. Dengede olmayan popülasyonlardan çekilen örneklerden hesaplanan istatistikler için denenenler arasında uygun bir dağılım bulunamamış olup başka dağılımlara uygunluğunun test edilmesi gerekmektedir.
Keywords: Bağlantı Dengesizliği Katsayısı(LD), Khi-Kare Dağılımı, Örnekleme Dağılımı