Sinop-Erfelek yöresinde farklı bakı ve yükseltilere göre kestane kanseri hastalığı (Cryphonectria parasitica, (Murr.) Barr.) yoğunluğunun belirlenmesi - Akan, Sefer (Kastamonu Üniversitesi, 2023)
Castanea sativa (Anadolu kestanesi), Türkiye’de doğal olarak yayılış yapan bir türdür. Hem ekonomik hem de antropojenik önemi nedeniyle Türkiye ve dünyada önemli yapraklı ağaç türlerinin başında gelmektedir. Kestane ağaçlarında en çok ciddi hasara neden olan hastalıkların başında Cryphonectria parasitica patojeninden kaynaklı kestane kanseri hastalığı gelmektedir. Bu patojen ağacın gövde, dal ve yapraklarına zarar vererek ağaçta meyve kaybı ve ağacın ileri ki yaşlarında ölümüne sebebiyet veren oldukça ciddi bir hastalıktır. Bu çalışma ile çalışma alanında kestane ağaçlarında kestane kanseri görülme yüzdesi 2 farklı rakım ve bakı aralığında morfolojik yöntemlerle belirlenmiştir. Bu araştırma, 200-400 m ve 400-600 m olmak üzere 2 farklı yükselti basamağı ve 2 farklı bakıda (kuzey ve güney) kestane kanserinin gövdede ve dalda ki yoğunluğunu, gövdedeki ve daldaki kanserin yerden yüksekliğini ve kanserin ağaçların boylarına ve göğüs çaplarına etkisini ortaya çıkarmıştır. Bu çalışma sonuçlarına göre kestane kanseri her iki yükselti basamağında kestane ağacının gövdesinde oldukça yoğun görülmüştür. Fakat dallardaki kestane kanseri belirtilerine bakıldığında 200- 400 m yükseltide dallarda daha yoğun kanser olduğu, 400-600 m yükseltiye çıkıldıkça ise dallardaki kanser yoğunluğunun azaldığı belirlenmiştir. Bu çalışma literatürde yer alan önceki çalışmalardan farklı olarak kestane kanserinin, farklı yükselti ve bakılardaki durumunu inceleyerek ileri ki çalışmalarda bir öneri ve önlem planı oluşturulmasında önem arz edecektir.
etermination of chestnut cancer disease (Cryphonectria parasitica, (Murr.) Barr.) intensity according to different slope exposure and elevation in Sinop-Erfelek region
Keywords: Castanea sativa, Cryphonectria parasitica, Bakı, Yükselti, Kanser yoğunluğu, Sinop