Meşe, sarıçam ve karaçamın karbon ve azot tutma kapasiteleri üzerinde bakının etkisi - Ali, Heba A. (Kastamonu Üniversitesi, 2017)
Karbon stoklarındaki, toplam biyokütle azotundaki ve organik katmanlardaki değişiklikler toprak özelliklerini ve ölü örtü kalitesini güçlü bir şekilde etkiler, bu nedenle uygun olmayan uygulamalar toprak ve çevre kalitesinin bozulmasına neden olurlar. Bu çalışmanın temel amacı, Kastamonu Daday'daki meşe, sarıçam ve karaçam ağaçlarının topraktaki organik karbon ve toplam azot içeriği ile depolama kapasitelerine bakının etkisini araştırmaktır. Bu amaçla kuzey ve güney yönünde 871 m rakımlı topraklardan karaçam ve sarıçam toprak örnekleri toplanmıştır. Kuzey ve güney yönünde 1100-1200 m yüksekliklerde karaçam ve meşe toprak örnekleri toplanmıştır. Toprak numuneleri 0-5 cm, 5-10 cm, 10-15 cm, 15-20 cm, 20-25 cm ve 20-30 cm toprak derinliklerinden rastgele alınmış ve toprak pH, toprak tekstür, hacim ağırlığı, toprak makro ve mikro besin konsantrasyonları, toprak organik karbon (TOC) ve toplam azot (TN) içeriği belirlenmiştir. TOC ve TN stok kapasitesi daha sonra toprak hacmi, toprak kütlesi ve TOC veya TN içeriği çarpılarak hesaplanmıştır. 871 m ve 1100-1200 m rakımlarında kuzey ve güney bakılardan toplanan meşe ve karaçam ormanlarının toprak ve nem içeriği ile depolama kapasiteleri bakılarla önemli farklılıklar göstermiştir. Örneğin, meşe için, kuzey bakıda ortalama toprak karbonu içeriği güney bakıdan daha yüksek iken, toplam azot içeriği güney bakıdan daha düşüktür. Meşe için TOC ve TN depolama kapasitelerine gelince, ortalama toprak organik karbon depolama kapasitesi, kuzey bakıda (15,4 Mg C ha-1) güney bakıdan (69.0 Mg C ha-1) daha yüksektir. Ortalama toplam azot depolama kapasitesi de, kuzey bakıda (5.03 Mg N ha-1) güney bakıdan (4.44 Mg N ha-1) daha yüksektir. Sonuç olarak, topoğrafik faktörlerin, bu çalışmada bakı faktörü, toprak özelliklerini, toprak organik karbonunu ve toplam azot içeriğini ve depolama kapasitelerini önemli derecede etkileyebileceği sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, gelecekteki çalışmalarda bu faktörler dikkate alınmalıdır.
Effects of aspect on carbon and nitrogen storage capacity of oak, scots pine and black pine
Keywords: Toprak özellikleri, bakı, karbon, azot, depolama kapasitesi, kastamonu