EĞİTİM PROGRAMLARI VE BİLGİ VE BELGE YÖNETİCİSİ İMGESİ - Çakmakkaya, İlker (Turkish Archivists Association, 2024)
Mesleki kimliğin oluşumunda, o mesleğe dair alınan eğitimin büyük bir katkısı vardır. Bu bağlamda bu araştırmada Türkiye’de Bilgi ve Belge Yönetimi alanında eğitim veren on dört üniversitenin eğitim programlarına internet üzerinden erişim sağlanmıştır. İlgili on dört yüksek öğrenim programının lisans müfredatları zorunlu dersler üzerinden benzerlikler ve özgünlükler bağlamında ayrıştırılarak analiz edilmiştir. Mesleki kimliğin oluşumunda ve gelişiminde en önemli unsurlardan birisi o alana ilişkin verilen eğitimdir. Bu çalışmanın amacı, 2024 yılında Türkiye’de Bilgi ve Belge Yönetimi alanında verilen eğitimin ortak ve ayrışan özelliklerini tespit ederek genellenebilir ve özgünleşen kimlik özelliklerini açığa çıkarmaktır. Genellenebilir ortak özellikler ülke özelinde Bilgi ve Belge Yöneticisini, ayrışan özgün özellikler ise eğitim kurumlarının alana farklı bakış açılarını ve onların gereksinimlerini ortaya koymaktadır. Veriler kurumların internet sayfalarından edinilmiş ve bir içerik analizine tabi tutulmuştur. Bulgular bölümünde sunulan on dört program değerlendirildiğinde bazı zorunlu derslerde ciddi oranda ortaklıklar tespit edilmekle birlikte bazı zorunlu dersler arasında ise oldukça büyük farklar olduğu gözlemlenmiştir. Bu durum, belirli konularda ulusal düzeyde bir “Bilgi ve Belge Yöneticisi” kimliğinde netlik göstermekle birlikte, özgünlük gösteren alanlarda ise yerel özelliklere dayalı bir tablo çizmektedir. Mesleki kimliğin oluşumu ve gelişiminde önemli bir terminolojik farkın da açıldığı anlaşılmaktadır. Bu durum mesleki kimlik kuramı açısından düşünüldüğünde, müfredat özelinde “eğitim ve öğretim” ve “bulanıklaşma ve durulma” kavramları üzerinden değerlendirilmiştir. Böylece mesleki kimlik ve eğitim programı arasındaki ilişki açığa çıkarılmaya çalışılmıştır.