OKUL ÖNCESİ EĞİTİM ALAN 48-60 AYLIK ÇOCUKLARIN ZEKÂ ALANLARIYLA PROSOSYAL DAVRANIŞLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ - TÜRKMEN, Salih (Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2018)
Bu araştırma, Okul öncesi eğitim alan 48-60 aylık çocukların zekâ alanlarıyla prososyal davranışları arasındaki ilişkiyi inceleme amacıyla yapılmıştır. Tarama modeli temel alınarak gerçekleştirilen bu araştırmanın örneklemini, 2016-2017 eğitim-öğretim yılı Amasya ili merkez ilçede bulunan iki resmi Anaokul ve Taşova ilçesinde bulunan bir Ortaokul bünyesindeki dört anasınıfı olmak üzere toplam on sınıfta bulunan 160 çocuk, 160 anne ve 160 baba oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Çocuk Prososyallik Ölçeği (anne ve baba formu), TIMI (Teele Inventory of Multiple Intelligences) testi ve demografik bilgi formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde, betimsel istatistikler, yüzde, frekans kullanılmıştır. Gruplar arasında anlamlı farklılık olup olmadığını belirlemek için, t-testi, Korelâsyon ve Tek Faktörlü Varyans Analizi ANOVA kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, araştırmaya katılan çocukların baskın zekâ alanları sırasıyla; Görsel-uzamsal zekâ, mantıksal-matematiksel zekâ, sözel-dilsel zekâ, bedensel-kinestetik zekâ, kişisel-içsel zekâ, ritmik-müziksel zekâ, kişilerarası-sosyal zekâ olarak bulunmuştur. Zekâ alanları ile cinsiyet, anne-baba eğitim durumu, kardeş sayısı, doğum sırası gibi değişkenlerden sadece cinsiyet değişkeninin görsel- uzamsal ve kişilerarası-sosyal zekâ alanlarında anlamlı bir farka yol açtığı saptanmıştır (p<0.05). Elde edilen bulgulara göre prososyal davranışlar anne ve baba değerlendirmeleri arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür (r=0.563, p<0.01). Cinsiyet, anne-baba eğitim durumu, doğum sırası, kardeş sayısı gibi değişkenlerden sadece kardeş sayısı değişkeninin prososyal davranış baba değerlendirmelerinde anlamlı bir farka neden olduğu saptanmıştır (p<0.05). Yine araştırmaya göre çocukların zekâ alanlarıyla prososyal davranışları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkiye rastlanmamıştır.
Keywords: Okul Öncesi Eğitimi, Çoklu Zekâ Kuramı, Prososyal Davranış