KASTAMONU TABİAT PARKLARININ GÖRSEL KALİTE ANALİZİ - UZUN, Filiz Çağla (Fen Bilimleri Enstitüsü, 2018)
İnsanların ekonomik, psikolojik, sosyal ve kültürel gelişmişlik seviyelerine göre ilgi alanları ve dolayısıyla rekreasyon talepleri de değişmektedir. Rekreasyonel alanların, kullanıcıların istek ve ihtiyaçları doğrultusunda geliştirilerek şekillendirilmesi, bireylerin bu alanlardan daha etkin şekilde yararlanmaları verekreasyonel alanlarda geçirecekleri zamanın kalitesinin artması açısından büyük önem taşımaktadır. Çalışmanın amacı; potansiyel kullanıcıların Kastamonu ilinde bulunan, farklı karakterdeki rekreasyon alanların; görsel kalite analizini yaparak, kullanıcı karakterleri ile görsel peyzaj kalitesi arasındaki ilişkiyi belirlemek ve araştırma alanlarının görsel peyzaj kalitesi yönünden değerlendirmelerini yapmaktır. Bu amaç doğrultusunda Kastamonu’da bulunan Dipsizgöl Tabiat Parkı (Tosya), Şehit Şerife Bacı Tabiat Parkı (Kastamonu) ve Yeşil Yuva Tabiat Parkı (Abana)’nda Manzara Güzelliği Değerlendirme Yöntemi (Scenic Beauty Estimation Method) kullanılarak görsel kalite analizi yapılmıştır. Çalışma kapsamında her bir alandan 10 adet olmak üzere toplam 30 adet fotoğraf kullanılarak 120 kişiye anket uygulanmıştır. Anketlerde toplam 11 adet kriter sorulmuş ve beş seçenek sunulmuştur. Elde edilen veriler ‘SPSS 22.0’ istatistik paket programı yardımıyla değerlendirilmiş, analizlerde ortalama değer alınmış ve Spersman’s korelasyon testi kullanılarak karşılaştırmalar yapılmış ayrıca, verilere ki-kare testi uygulanarak elde edilen sonuçlar yorumlanmıştır. Çalışma sonucunda yapılan değerlendirmelerde yalnızca Dipsiz Göl Tabiat Parkı’nın katılımcılardan manzara güzelliği parametresinden ortalama 4.28 puan aldığı, diğer parametrelerden tüm örnek alanların aldıkları puanların 4’ün altında kaldığı belirlenmiştir. Örnek alanlar kendi aralarında kıyaslandığında, Yeşil Yuva Tabiat Parkı’nın hareketlilik parametresi hariç diğer tüm parametrelerden Dipsiz Göl Tabiat Parkı ve Şehit Şerife Bacı Tabiat Parkı’na kıyasla daha düşük puanlarla değerlendirildiği belirlenmiştir.
Keywords: Görsel peyzaj kalite analizi, estetik değerlendirme, manzara kalitesi, Kastamonu