Katyon Değişim Reçinesi Kullanarak Sulu Çözeltilerden Amonyum Giderimi - Değermenci̇, Nejdet (European Journal of Science and Technology, 2021)
Amonyum, su kütlelerinin ötrofikasyonundan sorumlu temel faktörlerden biridir. Amonyum giderim etkinliği üzerindeki potansiyel kullanımını araştırmak amacıyla Purolite SSTC60 iyon değiştirici reçine kullanılmıştır. İyon değiştirici reçine dozajı, başlangıç çözelti pH’ı, sıcaklık, karıştırma hızı ve başlangıç amonyum konsantrasyonu gibi iyon değişimini etkileyen önemli parametrelerin amonyum giderimi üzerine etkisi araştırıldı. Çeşitli pH değerlerinde yapılan kesikli deneyler sonucunda pH 7 değerinde en yüksek amonyum giderimi sağlanmıştır. Reçine dozajı, karıştırma hızı ve sıcaklık artışı ile amonyum giderim hızlarının arttığı belirlenmiştir. Giderim verimleri açısında başlangıç amonyum konsantrasyonunun artışı ile giderim verimleri azalmaktadır. 20°C’den daha yüksek sıcaklıkların ve karıştırma hızının denge anında ki amonyum giderim verimleri üzerine çok fazla bir etkisi olmadığı belirlenmiştir. Daha sonra amonyum iyonlarının Purolite SSTC60 iyon değişim reçinesi ile gideriminde en uygun kinetik denklemi belirlemek üzere yalancı birinci derece ve yalancı ikinci derece kinetik denklemler lineer olmayan yöntem kullanılarak analiz edildi. Sonuçlar amonyumun iyon değiştirme prosesi ile gideriminde, yalancı birinci dereceden kinetik model ile daha iyi aydınlatılabileceğini ortaya koymuştur.

Ammonium is one of the main factors responsible for eutrophication of water bodies. Purolite SSTC60 ion exchange resin was used to investigate its potential use on ammonium removal efficiency. The effects of important parameters affecting ion exchange such as ion exchange resin dosage, initial solution pH, temperature, mixing speed and initial ammonium concentration on ammonium removal were investigated. The highest ammonium removal was achieved at pH 7. It was determined that ammonium removal rates increased with resin dosage, mixing speed and temperature increase. It has been determined that temperatures higher than 20°C and mixing speed do not have a significant effect on ammonium removal efficiencies at equilibrium. It was observed that removal efficiencies decreased with increasing initial ammonium concentrations. Pseudo-first order and pseudo-second order kinetic equations were analyzed using nonlinear method to determine the most appropriate kinetic model for ammonium ion removal and found to be compatible with the pseudo-first order kinetic model. Finally, the evaluation of experimental data using nonlinear forms of Langmuir and Freundlich isotherm models determined that the adsorption data fit the Freundlich isotherm model rather than the Langmiur isotherm model.
Keywords: Engineering; Amonyum giderimi; İyon değişimi; Ötrofikasyon; Kinetik; Purolite SSTC60; Mühendislik; Ammonium removal; Ion exchange; Eutrophication; Kinetic; Purolite SSTC60; 6. Clean water