Yangın risk haritalarının coğrafi bilgi sistemleri tabanlı çok kriterli karar verme teknikleri ile hazırlanması - Kara, Sinan (Kastamonu Üniversitesi, 2023)
Bu çalışma Hatay Orman Bölge Müdürlüğü’nde (OBM) gerçekleştirilmiştir. Coğrafi Bilgi Sistemleri tabanlı Çok Kriterli Karar Verme tekniklerine göre çalışma alanının yangın risk haritasının oluşturulması amaçlanmıştır. 2012-2021 yılları arasında meydana gelen yangınlara ilişkin bilgiler Orta Çözünürlüklü Görüntüleme Spektroradyometresi’nden (Moderate Resolution Imaging Spectroradiometer, MODIS) elde edilmiştir. Yangın risk haritası oluşturmak için 4 ana parametre (meşcere, topoğrafya, çevre ve iklim) ve 16 alt parametre (ağaç türü, gelişim çağı, kapalılık, eğim, bakı, yükselti, topoğrafik ıslaklık indeksi, yerleşim yerine uzaklık, tarım alanına uzaklık, yola uzaklık, nehre uzaklık, nüfus yoğunluğu, sıcaklık, yağış, rüzgar hızı ve solar radyasyon) kullanılmıştır. Yangın risk haritaları Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP), Frekans Oranı Yöntemi (FRM) ve İstatistiksel İndeks’e (SI) göre düzenlenmiştir. Meydana gelen yangınların yaklaşık %61’inin kızılçam meşcereleri ve makilik alanlarda meydana geldiği tespit edilmiştir. Geliştirilen yangın risk modellerinin doğruluğu Göreceli Çalışma Karakteristiği (ROC) analizi ile test edilmiş ve AHP ve FRM modelleri için Eğrinin Altındaki Alan (AUC) değerleri sırasıyla 0,821 ve 0,844 olarak bulunmuştur. Modeller arasında ise FRM’nin AHP’ye göre daha başarılı olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlara göre her iki modele göre yangın risk haritalarının güvenilir sonuçlar ürettiği ortaya konulmuştur. Bu çalışma ile CBS tabanlı çok kriterli karar verme tekniklerinin yangın risk haritalarının hazırlanmasında etkili bir araç olarak kullanılabileceği ortaya konulmuştur.
Preparing fire risk map using gis-based multi criteria decision making techniques
Keywords: Orman yangını, AHP, FRM, Yangın risk haritası, ROC, Coğrafi Bilgi Sistemi