Kastamonu Pınarbaşı İlçesi Ömer Seydi (Duâlı Seydi) Zaviyesi ve Vakıfları - Dağsever, Veli İlker; Yakupoğlu, Cevdet (Vakiflar Dergisi, 2024)
Anadolu Türk tarihinde Beylikler Dönemi vakıf sistemi üzerine yapılan çalışmalarda en önemli belgelerden birisi vakfiyelerdir. Anadolu’nun mühim ilim ve kültür merkezlerinden olan Kastamonu’ya ait vakfiyelerin sayısı bir hayli fazladır. Bunların bir kısmı ise Beylikler döneminden kalmadır. Sinop’ta dönemin yöneticilerinden Çelebi İbrahim Bey’in Ömer Seydi oğlu Şeyh Mahmud için Daday’a tabi Savaş köyünden yapmış olduğu vakıfları içeren 1305 tarihli vakfiye de bunlardan biridir. Bu çalışmada, söz konusu vakfiye esas alınarak, vakfı yapan Çelebi İbrahim Bey ve ataları başta olmak üzere vakfın tahsis edildiği Şeyh Mahmud ile onun atalarının kimlikleri üzerinde durulmuştur. Bu noktada Kastamonu tarihinde şimdiye kadar Candaroğulları hanedanına mal edilmiş olan bu vakfiyenin gerçekte Devletşahoğulları adlı Selçuklu hanedanına mensup başka bir aileye ait olduğu gerçeği ortaya çıkarılmıştır. Buna ek olarak ilgili vakfın Candaroğulları ve Osmanlılar zamanındaki gelişimi ve devamlılığı vakıf belgeleri ışığında ele alınmış, buradan hareketle yörenin sosyo-ekonomik durumu ve Türk iskân tarihi hakkında tespitlerde bulunulmuştur.
Keywords: Anadolu Beylikleri; Vakıf Sistemi; Vakfiyeler; Zaviyeler; İskân Tarihi; Kastamonu; Ottoman Institutions and Civilization (Other); Anatolian principalities; waqf system; endowment deeds; lodges; settlement history; Kastamonu; Osmanlı Kurumları ve Medeniyeti (Diğer)