MANYETİK ALAN UYGULAMASININ BAZI TIBBİ VE AROMATİK BİTKİLERİN TOHUM ÇİMLENMESİ ÜZERİNE ETKİSİ - ALSHALWİ, Halima A. Fathalla (Fen Bilimleri Enstitüsü, 2017)
Bu çalışmada; yapay olarak yetiştiricilik yönünden potansiyel tıbbi ve aromatik bitki türleri olan, Brassica juncea (L.) Czern. (Hardal otu), Salvia officinalis L. (Ada Çayı), Satureja hortensis L. (Zahter), Tymus vulgaris L. (Fransız yaz kekiği), Ocimum minumum L. (Fesleğen), Mentha piperita L. (Nane), Hypericum perforatum L. (Sarı Kantaron) ve Prunella vulgaris L. (Yara otu) türleri tohumlarına farklı manyetik alan uygulamalarının etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla farklı manyetik alan şiddetleri uygulamaları (Kontrol, 100 mT ve 200 mT), 60 dakika süre ile tohum örneklerine uygulanmış, uygulamanın Çimlenme Hızı (ÇH) ve Çimlenme yüzdesine (ÇY) olan etkileri belirlenmiştir. Sonuç olarak, Varyans analizi ve Duncan testi sonuçlarına göre, manyetik alan etkisine karşı tepki yönünden çalışmada kullanılan türler arasında fark bulunmaktadır. Ortalama ÇH değeri yönünden 200 mT işleminde %32.5, 100 mT işleminde % 23.3 kontrol işleminde %24.1 değer elde edilirken, ortalama ÇY yönünden bu değerler %49.2, %37.0 ve %36.2 olarak gerçekleşmiştir. 200 mT işleminin kontrol işlemine göre %8.4 ÇH’da; %13 oranında ÇY’de üstünlük göstermesi dikkat çekmektedir. Türler arasında manyetik alan uygulamasına tepki yönünden fark çıkmasına rağmen, uygulanan manyetik alan işlemleri arasında anlamlı fark çıkmamıştır. Bu nedenle çalışmanın yeni manyetik alan şiddet dereceleri ile tekrarlanmasında fayda bulunmaktadır
Keywords: Tıbbi ve aromatik bitki, manyetik alan, tohum, çimlenme hızı, çimlenme yüzdesi