El-muʻcemu’l-arabi’l-esâsî’nin hemze ile ḫa harfi arasındaki bölümde semantik olgular - Orozobekov, Kanatbek (Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2022)
Bu çalışmada el-Muʻcemu’l-Arabi’l-Esâsî sözlüğünde “Hemze” ile “Ha” Harfi arasındaki bölümde semantik olguları araştırılmıştır. Bu olgular: Eş anlamlı, sesteş, zıt anlamlı, muʻarreb, dahîl, Müvelled, muhdes, anlamsal gelişim, eşdizim ve deyimsel ifadelerdir. Bu çalışma giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde el-Muʻcemu’l-Arabi’l Esâsî, çalışmanın önemi, amacı, problemi, konu seçme nedenleri, önceki çalışmalar, çalışmanın zorlukları ve çalışma yöntemi ele alınmıştır. Birinci Bölüm: Sözlükler hakkındadır: Bu bölümde genel olarak sözlüğün kavramını, ortaya çıkışını, şartlarını, işlevlerini ve türlerini ele almıştır. Ayrıca el-Muʻcemu’l-Arabiyyu’l-Esâsî sözlüğü, özellikleri, amaçları kaynakları, işlevleri ve yöntemi bakımından ele almıştır. İkinci Bölüm: el-Muʻcemu’l-Arabiyyu’l-Esâsî sözlüğünde müfred kelimelerde semantik olgular hakkındadır. Burada eş anlamlı, sesteş, zıt anlamlı, muʻarreb, dahîl, Müvelled, muhdes ve anlamsal gelişme olgularından bahsedilmiştir. Ücüncü Bölüm: el-Muʻcemu’l-Arabi’l Esâsî sözlüğünde terkiplerde semantik olgular hakkındadır. Burada eşdizim olgusu ve deyimsel ifade olgusu ele alınmıştır. Son olarak, ulaşılan sonuçların yer aldığı araştırmanın sonucu yer almıştır.
Keywords: Semantik olgular, sözlük, eş anlamlı, sesteş, zıt anlamlı, terkip, eşdizim ve deyimsel ifade.