Gossypinin Asetaminofen Kaynaklı Karaciğer Hasarına Karşı Hepatoprotektif Etkisinin Araştırılması - Çınar, İrfan (My University, 2024)
Asetaminofen (N-asetil-p-aminofenol, APAP) yaygın olarak kullanılan bir analjezik ve antipiretik OTC (reçetesiz) ilaçtır. Türkiye'de 300'den fazla ilaç preparatının içinde mevcuttur. APAP'ın aşırı dozu ciddi karaciğer hasarına yol açabilmektedir. Temelde GSH rezervlerini boşaltmaktadır. Buna bağlı olarak da oksidatif stresi ve inflamatuar yolları tetiklemektedir. Tedavi amacı ile klinikte n-asetilsistein (NAC) kullanılmaktadır fakat NAC kullanımı doz aşımı, APAP maruziyet süresi ve çeşitli ve ciddi yan etkiler ortaya çıkmaktadır. Bitkisel ilaçlar ve doğal ürünler yeni ilaçların geliştirilmesinde büyük önem taşımaktadır. Çünkü bitkisel ilaçlar hastalığın çoklu mekanizmalarını hedefliyorlar ve hastalığın ilerlemesini etkili bir şekilde kontrol ediyorlar, bu nedenle de terapötik ve/veya profilaktik olarak etkili doğal bileşiklerin keşfine büyük ilgi gösterilmektedir. Bizde buradan yola çıkarak daha önce antioksidan, antiinflamatuar ve anticancer etkinliği gösterilmiş olan gossypini BALB/C farelerinde oluşturulan APAP toksissitesine karşı etkinliği araştırılacaktır. Bu amaçla 70 ad. BALB/C fare 7 guruba bölünecektir. Gossypin guruplarına 7 gün boyunca 5, 10 ve 20 mg/kg/gün oral uygulanacaktır. Son gün APAP guruplarına 300 mg/kg/gün APAP uygulanacaktır. Pozitif kontrol olarak 300 mg/kg/gün NAC, Sağlıklı guruba salin uygulanacaktır. 8. Gün hayvanlarınanastezi altında kanları ve karaciğer dokuları alınacaktır. Alınan kan serumlarından biyokimyasal ELİSA yöntemi ile AST ve ALT değerleri ölçülecektir. Karaciğer dokusunun bir kısmı formaline alınıp hematoksilen eosin bpyama için patolojiye gönderilecektir. Kalan diğer karaciğer dokularından ise biyokimyasal ELİSA yöntemi ile SOD aktivitesi, GSH ve MDA düzeyleri ölçülecektir. Ek olarak yine bu dokulardan Real-time PCR yöntemi ile TNF-a, IL-6, IL-1B, NF-kB ve CYP2E1 mRNA ekspresyonunu belirlenecektir. Sonuç olarak gossypinin hepatotoksisitede nerede ve nasıl rol oynadığı biyokimyasal, moleküler ve histopatolojik olarak gösterilerek hem oksidatif stres, inflamasyon ve APAP metabolizması üzerindeki potansiyel etkisi hemde hepatotoksisite tedavisinde yeni araştırma alanlarının önü açılacaktır.