ÇEVRE EĞİTİMİ PROGRAMININ BEŞ YAŞ ÇOCUKLARININ ÇEVRE KAVRAMI HAKKINDAKİ BİLİŞSEL YAPILARI ÜZERİNE ETKİSİ - BAKAR, Neslihan (Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2019)
Bu araştırmanın amacı okul öncesi eğitim programına kaynaştırılan çevre eğitim programının beş yaş çocuklarının çevre kavramı hakkındaki bilişsel yapıları üzerine etkisini kelime ilişkilendirme testi uygulayarak ortaya çıkarmaktır. Araştırmanın örneklemi 2016-20117 eğitim-öğretim yıllarında Kastamonu ili sınırları içerisinde bulunan bağımsız bir anaokuluna devam eden 5 yaş çocuklarından oluşmaktadır. Amaçsal örnekleme yöntemiyle belirlenen kontrol ve deney grubu 41çocuktan oluşmaktadır. Araştırma öncesinde deney ve kontrol grubu dahil tüm çocuklara öntest olarak “çevre” kavramı ile ilgili kelime ilişkilendirme testi uygulanmış ve verilerin analizinde nitel veri analizi yöntemlerinden betimsel analiz kullanılmıştır. Çevre kavramına ilişkin çocukların algılarını betimlemek ve kavramlar arası ilişkileri ortaya koymak için frekans tabloları oluşturulmuştur. Bu frekans tablosundan yaralanarak kavram ağı hazırlanmıştır. Deney grubu çocuklarına 12 haftalık çevre eğitim programı uygulandıktan sonra aynı işlem her iki gruba da tekrarlanmıştır. Çocukların ön testi ile son testi kıyaslandığında deney grubundaki çocukların ürettikleri kelime sayıları (M= 27, SS= 2.51) ile kontrol grubunda yer alan çocukların son testte ürettikleri kelime sayıları (M= 11.5, SS= 4.96) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmiştir (t (267)= 1.622, p= .02). Ortalamalar arası fark (ortalama fark= 15.5, %95 Güven Aralığı: -1.54’ den 1.98’ e) orta düzeylidir. (eta kare= .11). Buna göre deney grubuyla yürütülen çevre eğitimi programının çocukların çevre kavramı hakkındaki bilişsel yapılarını olumlu yönde geliştirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular ayrıntılı şekilde sunulmuş ve bunların ışığında bazı önerilere yer verilmiştir.
Keywords: Okul öncesi, çevre, kelime ilişkilendirme testi