MALİYE POLİTİKA VE DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMI ÇEKMEDE MALİYE POLİTİKANIN ETKİSİ LİBYA ÖRNEĞİ (2000 – 2015) - El Hamoudi, MUSTAFA KHALİFA THAWADİ (Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2019)
Bu tez, 2000-2015 yıllarını içeren dönemde Libya örneğini ele alarak maliye politikasının doğrudan yabancı yatırımları çekmekteki etkisini incelemektedir. Tezde regresyon analizi ve ardından Werner Granger'ın nedensellik ve etki tepki (IRF) testi kullanılarak nicel bir yaklaşım benimsenmiştir. Libya'daki DYY hacmi ve bazı maliye politikası araçları arasındaki ilişkinin normatif analizinden ortaya çıkan sonuçlar R çeyreği değerinin yaklaşık %68 oranında GSYİH'ye, kurumlar vergisi oranına, beşeri sermayeye (iş gücüne), bu çalışmanın regresyon modeline uygunluk göstererek hükümet bütçe fazlasına ve hükümet harcaması değerine bağlı olduğunu gösterdiğini ortaya koymuştur. Ayrıca, R çok kanallı değeri ve 0,825 ("R" sütunu) değeri, modeldeki tüm değişkenler ile Durbin Watson d=1,892 arasındaki yüksek oranlı korelasyonu temsil etmektedir, çünkü kritik değerleri arasındaki bu değer şöyledir: 0,562 < D < 2,220 (α = 0,05). Bu yüzden otomatik korelasyonun olmadığı var sayılabilir. Genel anlamlılık açısından F testi değeri tezdeki regresyon modelinin uygun olduğu sonucunu vermektedir. F testi değeri modelin toplamda istatistiksel olarak anlamlı olduğunu göstermektedir. Bağımlı değişken (DYY) üzerinde yalnızca iki değişkenin (GSYIH ve kurumlar vergisi oranı) yatırım üzerinde etkisi bulunmaktadır ve bu etki 0,05 seviyesinde anlamlıdır. Diğer bağımsız değikenler dyy değerini etkilememektedir. Tezde bulunan sonuçlar doğrudan yabancı yatırımların Libya’da ekonomik büyümeyi tetiklediğini göstermektedir. DYY ve diğer bağımsız değişkenler arasında anlamlı bir ilişki tesbit edilememiştir. Sonuçlarda 2011 yılında başlayan iç savaş ve artan siyasi istikrarsızlık etkilidir. Ancak, DYY ve diğer tüm bağımsız değişkenler arasındaki ilişkiye bakarak bunların ne 0,01 ne de 0,05'te anlamlı oldukları sonucuna varabiliriz. Bu anlamsız ilişkiler veya önemsiz sonuçlar yetersiz veriye veya 2011'deki yılında iç savaşın etkileri ve 2012'den itibaren artan siyasi istikrarsızlıktan kaynaklanabilir.
Keywords: Maliye politikası / doğrudan yabancı yabancı yatırımlar / ekonomik büyüme / gayri safi yurtiçi hasıla, libya ekonomisi.