Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Çevre Sorunlarına Yönelik Farkındalıklarının İncelenmesi - Karadağ, Yıldıray; Acar, Fatih (Uluslararasi Sosyal Bilgilerde Yeni Yaklasimlar Dergisi (IJONASS), 2020)
Cevre icinde insanin veya herhangi bir canlinin yasadigi, hayati bir iliski ile bagli oldugu yerdir. Fakat ozellikle son yuzyilda, insanoglunun farkli beseri ve ekonomik etkinliklerine dayali olarak dogal cevreyi tahrip etmesi ve kirletmesi sonucunda cevre sorunlari cok boyutlu ve karmasik bir hal almistir. Cevre sorunlarinin azaltilmasi icin ise bircok ulke tarafindan farkli uygulamalar yapilmaktadir. Bu uygulamalarin en onemlilerinden biride egitimler araciligiyla bireylerin cevre sorunlarina yonelik farkindaliklarinin artirilmasidir. Bu kapsamda ulkemizde ilkogretim kademesinde yer alan sosyal bilgiler dersi, gelecek nesillerin cevre sorunlarina yonelik yeterli bilgiye sahip olabilmesi ve cevre sorunlarina yonelik farkindalik duzeylerinin artirilmasi acisindan onemli bir yere sahiptir. Kuskusuz ilkogretim kademesinde yer alan ogrencilerimize bu bilgilerin aktirilmasi veya cevre sorunlarina yonelik farkindaligin kazandirilmasi icin oncelikle ogretmenlerimizin ve ogretmen adaylarimizin cevre konularinda bazi yeterliklere sahip olmasi gerekmektedir. Bu kapsamda bu arastirmada sosyal bilgiler ogretmen adaylarinin cevre sorunlarina yonelik farkindaliklarini incelemek amaclanmistir. Arastirmada nicel arastirma yontemlerinden tarama modeli kullanilmistir. Arastirmanin calisma grubunu 2019-2020 guz doneminde Ondokuz Mayis Universitesi ve Kastamonu Universitesi Egitim Fakultelerinde ogrenim goren 240 sosyal bilgiler ogretmen adayi olusturmustur. Veriler Guven ve Aydogdu (2012) tarafindan gelistirilen “Cevre Sorunlarina Yonelik Farkindalik Olcegi” ile toplanmistir. Arastirma verilerinin analizinde frekans, yuzde, aritmetik ortalama, standart sapma, Mann Whitney-U ve Kruskal Wallis Testi kullanilmistir. Arastirma sonucunda sosyal bilgiler ogretmen adaylarinin cevre sorunlarina yonelik yuksek duzeyde farkindaliga sahip oldugu tespit edilmistir. Ayrica ogretmen adaylarinin cevre sorunlarina yonelik farkindaliklarinin cinsiyet, sinif duzeyi, yasadigi yerde cevre sorunu olma durumu ve cevre sorunlarina yonelik ders alma durumu degiskenlere gore farklilasmadigi sonucuna ulasilmistir. Ogretmen adaylarinin cevre sorunlarina yonelik seminer, toplanti veya kongrelere katilma durumu degiskenine gore ise seminer, toplanti veya kongrelere katilan ogretmen adaylari lehine anlamli bir farkliligin oldugu tespit edilmistir. Bu dogrultuda seminer, toplanti veya kongrelere katilan ogretmen adaylarinin daha yuksek duzeyde cevre sorunlarina yonelik farkindaliga sahip oldugu soylenebilir.
Keywords: Çevre sorunları; çevre eğitimi; farkındalık; sosyal bilgiler öğretmen adayları