Görsel Sanatlar Eğitiminde Edebiyat Ürünlerinin Öğrenci Çalışmalarına Etkisi - İNCEAĞAÇ, Muhammet; YILMAZ, Meliha (Kastamonu Egitim Dergisi, 2020)
Bu araştırma, ortaokul öğrencilerinin görsel sanat çalışmalarına edebiyat ürünlerinin etkisi olup olmadığını, etkisi var ise hangi düzeyde olduğunu belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma 2016-2017 eğitim öğretim yılında Kastamonu ilinde bulunan dört ortaokulun 6. sınıfında öğrenim gören öğrencileri ile sınırlıdır. Araştırma öntest ve sontest olmak üzere çalışmanın tamamına katılan ve çalışmalarını (resimlerini) tamamlamış olan 50 öğrenciyi kapsamaktadır. Araştırmanın uygulama konusu edebiyat ürünlerinden olan fabl, atasözü-deyim ve efsane türleri ile sınırlandırılmıştır. Öğrenci resimleri, kuru boya tekniği ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden deneysel bir tür olan, tek denekli araştırma modeli içinde yer alan tek gruplu öntest-sontest model kullanılmıştır. Ayrıca öğrenci çalışmaları nitel araştırma kapsamında betimlenerek yorumlanmıştır. Ayrıca öğrenci çalışmaları nitel araştırma kapsamında betimlenerek yorumlanmıştır. Araştırmanın veri toplama araçları, öğrencilerin yapmış olduğu serbest çalışmaya ait resimler (öntest) ve edebiyat ürünlerinin kullanımına yönelik resimlere (sontest) dayanmaktadır. Öğrenci çalışmaları; görsel sanatlar eğitimi uygulamalarında edebiyat ürünlerinin etkisini belirlemek amacıyla geliştirilmiş ve yayınlanmış olan dereceli puanlama anahtarı (rubrik) kullanılarak, üç alan uzmanı tarafından değerlendirilmiştir. Veri toplama araçlarından elde edilen veriler, bilgisayar ortamına geçirilmiş ve ‘SPSS’ analiz programı kullanılarak analiz edilmiştir. Görsel sanatlar eğitimi uygulamalarında edebiyat ürünlerinin etkisini belirlemeye yönelik dereceli puanlama anahtarı içerisindeki kriterlere dayalı öntest ve sontest puanlarının karşılaştırılması, Wilcoxon işaretli sıralar testi ile incelenmiştir. Araştırmadan elde edilen verilere göre; nicel araştırma yöntemlerinden deneysel bir tür olan, tek denekli araştırma modeli içinde yer alan tek gruplu öntest-sontest test puanları arasında bütünlük ve görsel devamlılık, hareket ifadesi, imge zenginliği, renk kullanımı, ayrıntılara yer verme, mekân ifadesi, kompozisyon, yaratıcı düşünme, stereotip biçim kullanımı kriterleri açısından istatistiksel olarak sontest lehine anlamlı bir fark ortaya çıkmıştır.
Keywords: Eğitim Üzerine Çalışmalar; görsel sanatlar eğitimi; disiplinlerarası sanat eğitimi; görsel sanatlar eğitiminde edebiyat ürünlerinin kullanımı; Studies on Education