Kırgız Atasözlerinde Çalışkanlık ve Tembellik Kavramlarına Bir Bakış - Arslan, Döne (SOYLEM Filoloji Dergisi, 2025)
Kırgız toplumunda çalışkanlık, yalnızca bireysel bir değer olarak görülmemiş, aynı zamanda toplum düzeninin devamını da sağlayan temel bir değer olarak görülmüştür. Emek veren bireyler toplumda saygı kazanırken, tembellik yapanlar hoş karşılanmamış; çalışmayan kişiler çoğu zaman dışlanmıştır. Tembellik, yoksulluk ve başarısızlığın başlıca sebeplerinden biri olarak değerlendirilmiş; üretken olmayan bireylerin toplum gözünde değer görmediği sıkça vurgulanmıştır. Kırgız atasözlerinde emek, yalnızca maddi kazanç elde etmenin bir yolu olarak değil, aynı zamanda insanın iç dünyasını besleyen, ona huzur veren bir değer olarak da ele alınır. Bu yönleriyle atasözleri toplumun değerlerini gelecek kuşaklara aktaran kültürel miras özelliği taşır. Kırgız toplumunda atasözleri, geleneklerin, ahlaki değerlerin ve ortak bilincin kuşaktan kuşağa aktarılmasında büyük öneme sahiptir. Kırgız halkı, atasözleriyle çalışkanlığı yüceltmiş, çalışmayı kutsal bir değer olarak kabul ederek tembellikle ilgili olumsuz yaklaşımıyla bireysel ve toplumsal üretkenliği teşvik etmiştir. Kırgız kültüründe çalışmak, sadece ekonomik bir gereklilik değil; aynı zamanda ahlaki ve toplumsal bir sorumluluk olarak da anlam kazanmıştır. Bu çalışmayla, Kırgız atasözlerinde çalışkanlık ve tembellik kavramları bireysel ve toplumsal boyutuyla değerlendirilecektir. Çalışmada, çalışkanlık ve tembellikle ilgili atasözleri derlenerek elde edilen veriler konuları bakımından sınıflandırılmıştır. Ardından, atasözlerinin içerdiği anlamlar değerlendirilerek Kırgız toplumunda emeğin ve üretkenliğin önemi vurgulanmıştır.