Beyaz haşhaş (papaver somniferum l.) sulu metanolik özütünün gökkuşağı alabalıklarında (oncorhynchus mykiss) aeromonas hydrophila patojenine karşı tedavi edici etkisi ile bağışıklık tepkisi ve büyüme performansı üzerine etkileri - Alqatanı, Abdullarım Naseeb Jweedah Saeıd (Fen Bilimleri Enstitüsü, 2021)
Bu çalışmada, beyaz haşhaşın (Papaver somniferum) sulu methanolik özütü ile beslenen gökkuşağı alabalığının (Oncorhynchus mykiss) bağışıklık tepkileri, büyüme performansı ve sindirim enzim aktivitelerindeki değişimler araştırılmış ve ayrıca Aeromonas hydrophila'ya karşı koruyucu aktivitesi belirlenmiştir. Bu amaçla balıklar %0 (Kontrol), %0,1 (B01), %0,5 (B0.5) ve %1 (B1) beyaz haşhaş methanolik özü içeren yemlerle 45 gün doyuncaya kadar beslenmiştir. Çalışmanın 15., 30. ve 45. günlerinde balıklardan kan ve doku (bağırsak ve ön böbrek) örnekleri alınmış ve bağışıklık yanıtlarındaki değişiklikler incelenmiştir. Çalışmanın sonunda balıklara intraperitoneal olarak Aeromonas hydrophila enjekte edilmiş ve 7 gün boyunca balıkların yaşama oranları kaydedilmiştir. Sonuçlar, kontrole kıyasla tüm deney gruplarında büyümenin önemli ölçüde arttığını göstermiştir (P<0.05). En yüksek büyüme B1 grubunda tespit edilmiştir (P<0.05). Sindirim enzimleri, lipaz dışında hiçbir örnekleme zamanında etkilenmemiştir. Lipaz, çalışma sonunda B1 grubunda diğer tüm gruplara göre artış göstermiştir (P<0.05). Oksidatif radikal üretimi ve potansiyel öldürme aktivitesi, yalnızca çalışmanın sonunda B1 gruplarında yükselmiştir (P<0.05). Lizozim, miyeloperoksidaz, toplam protein, İmmünoglobulin-M, kontrole kıyasla tüm örnekleme zamanlarında tüm deney gruplarında önemli ölçüde artmıştır. Çalışmanın sonunda tüm deney gruplarında anti-proteaz aktivitesi yükdelmiştir. Ön böbrekte B ile beslenen balıklarda IL-1β, TNF-α, TGF-β, IFN-1 ve IL-12'nin transkripsiyon seviyeleri önemli ölçüde artmıştır. Bağırsakta yükselmiş sitokin tepkileri sadece TGF-β, IFN-1 ve IL-12’de tespit edilmiştir. Hayatta kalma oranı sonuçlarına göre, deney gruplarının kontrol grubuna, özellikle B1 grubunda daha yüksek bir hayatta kalma oranına sahip olduğu gözlenmiştir (P<0.05). Tüm bu sonuçlar, beyaz haşhaş methanolik özütünün gökkuşağı alabalığı için bağışıklık uyarıcı olarak kullanılabileceğini göstermektedir.
Keywords: Beyaz haşhaş, gökkuşağı alabalığı, bağışıklık yanıt, sindirim enzimleri