Spektroskopik yöntemlerle bazı karayosunu etanol ekstraktlarının hct116 kolorektal kanser hücre canlılığı üzerindeki etkisinin ve moleküler düzey değişikliklerinin incelenmesi - Zengin Köksal, Hilal (Fen Bilimleri Enstitüsü, 2021)
Kanser, vücudun herhangi bölgesinde yer alan hücre grubunun kontrolsüz olarak çevresindeki normal dokulardan daha hızlı çoğalması, farklılaşmasının bozulması, çevre dokulara infiltrasyonu ve bu hücrelerin dolaşıma geçerek vücudun farklı bölgelerine metastazı ile karakterize edilen bir hastalıktır. Kolon kanseri neredeyse her yıl bir milyondan fazla yeni tanıların koyulduğu ve dünyada en sık rastlanan üçüncü kanser türüdür. Her yaş grubunda görülebildiği gibi kalıtımsal kökenli değildir. Bu veriler göz önüne alındığında kanserin tedavisi için yeni ilaç kombinasyonlarının araştırılması önemli bir ihtiyaçtır. Bu çalışmada, anti-kanser aktivitesi bilinmeyen Syntrichia ruraliformis (K1), Hypnum andoi (K2), Plathypnidium riparioides (K3) karayosunu türlerinden elde edilen ekstrelerin HCT116 kolon kanser hücre hatlarına karşı etkileri değerlendirilmiştir. Karayosunu türlerinin etil alkol çözücüsünde elde edilen ekstrelerinden, DMSO ile stok solüsyonlar hazırlanarak çeşitli konsantrasyonlarda sitotoksite test (MTT) deneyleri yapılmıştır. HCT116 serisinde bulunan tüm karayosunu türlerinin IC50 değerlerine göre belirlenen dozlar aynı şekilde mezenkimal kök hücrelere (MKH) uygulanmıştır. Ayrıca, Fourier transform kızılötesi (FTIR) spektroskopisi üç karayosununa maruz kalan kanser hücrelerini analiz etmek için kullanılmıştır. Sonuç olarak, karayosunu türlerinin HCT116 kolorektal kanser hücre hattına karşı yüksek oranda sitotoksik ve antiproliferatif etki gösterdiği, bunun aksine MKH hücrelerinde letal olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, FTIR spektrumu ile elde edilen sonuçların tüm sitotoksik verilerle paralel seyrettiği moleküler düzeyde de belirlenmiştir. Tüm sonuçların ışığında bu karayosunu türlerinin, biyoaktif bileşenleri belirlendiği takdirde, potansiyel kanser ilacı olma özelliğine sahip olduğu düşünülmektedir.
Keywords: Briyofita, sitotoksik, kolorektal kanser, HCT116, FTIR