Nevşehir il merkezi atmosferindeki alerjik mantar spor konsantrasyonunun incelenmesi - Mohamed Eltajourı, Nuri Mohamed (Fen Bilimleri Enstitüsü, 2021)
Mantar sporları atmosferdeki alerjenlerin en önemli gruplarında birini oluşturmaktadır. Atmosferdeki mantar spor konsantrasyonunun saptanması duyarlı bireylerin tedavilerinin planlanması, yaşam kalitelerinin arttırılmasının yanı sıra tedavi giderlerinin azaltılması ve iş gücü kayıplarının önlenmesi açısından da önem arz etmektedir. Bu amaçla Nevşehir ili atmosferinde bulunan mantar sporları Ocak 2014-Aralık 2019 tarihleri arasında Hirst tipi volümetrik Burkard tuzağı ile çalışılmıştır. 72 aylık dönemde yapılan analizlerde, 35 mantar taksonuna ait 407 309 spor saptanmıştır. Atmosferde belirlenen taksonların toplam spor konsantrasyonu içerisindeki oranı Cladosporium %55,4; Leptosphaeria %8,9; Alternaria %6,9; 1-septalı askospor %3,4; Periconia 2,6; Ustilago %2,5; Pleospora %2,4; Coprinus %1,8; Xylaria %1,5; Melanomma %1,4; Exosporium %1,3; Nigrospora %1,1; Didymella %1 ve Puccinia %1 olarak saptanmış, ayrıca toplam spor miktarı içerisindeki oranı %1’in altında kalan 21 taksona ait sporların toplamının ise %8,8 olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca dominant takson verilerinin meteorolojik parametrelerle ilişkileri Pearson korelasyon testi kullanılarak araştırılmıştır. En düşük spor konsantrasyonu 311 spor ile 2017 Ocak ayında rastlanırken en yüksek spor konsantrasyonu 20587 spor ile 2016 Haziran ayında saptanmıştır. Her taksonun 1 m3 havadaki spor miktarlarının günlük, haftalık ve aylık değerleri çizelgeler halinde verilmiştir. Bu veriler kullanılarak Nevşehir iline ait spor takvimi hazırlanmıştır.
Keywords: Atmosfer, mantar sporları, meteorolojik faktörler, alerji, Nevşehir, Türkiye