YAĞ ASİDİ DİYETİNİN KARACİĞERDE MİTOKONDRİ ÜZERİNE BİOENERJETİK ETKİLERİ - SMEA, Ahmed Saleh Daw (Fen Bilimleri Enstitüsü, 2019)
Obezite temel olarak, vücutta dolaşan artan yağ asitleri ile sonuçlanan yüksek yağ içeren bir diyetin tüketilmesinden kaynaklanır. Bu lipit metabolitlerinin, hücre içi glikoz oksidasyon işlemini etkileyen oksidatif stresin artmasına ve böylece mitokondri biyogenezini etkileyen reaktif oksijen türlerinin (ROS) oluşumuna neden olan bir dizi metabolik yolu değiştirdiği gösterilmiştir. Doymuş yağ asitleri açısından zengin diyetler bazal oranların azalmasına yol açtığından, ağırlıklı olarak doymamış yağ asitleri içeren diyetlerle karşılaştırıldığında daha yüksek vücut ağırlıkları ve yağ kazancı, diyet yağ içeriği ve yağ asidi doygunluğu, mitokondriyal zarları içerenler de dahil olmak üzere lipit çift katmanlarının yapısını etkiler. Mitokondriyal membran akışkanlığındaki bozulmaları, taşıyıcıların fonksiyonlarını, kalsiyum dinamiğini, gen ekspresyonunu ve translasyon sonrası protein modifikasyonlarını içerir. Bu nedenle mitokondriyal fonksiyon ve ROS üretimi bu nedenle diyetsel yağ alımından etkilenmelidir. Bu bağlantılar hayvan çalışmalarıyla da gösterilmiştir. Bu çalışmada üç grup fare üç farklı diyet rejimlere tabi tutuldu. (birisi normal diyet, diğer ikisi doymuş yağ (HF) ile beslendi. HFD’lerden biri yağın %50sine sahipti ve n3 bakımından zengin yağ asitlerine sahip menhaden yağı olarak verildi). Numuneler farelerin karaciğerlerinden toplandı. Elde ettiğimiz veriler bize HF’nin mitokondriyal biyoenerjetiği bozduğunu söylerken, menhaden yağında bulunan n-3 yağ asitleri doymuş yağ yerine kullanıldığında faydalar sunabileceğini düşündürmektedir.
Keywords: Obezite, yağ asitleri, doymuş yağlar (HF), menhaden yağı (MO), mitokondriyal biyoenerjetik, karaciğer