BATI KARADENİZ KIYILARININ SU, SEDİMENT VE BAZI EKONOMİK BALIK TÜRLERİNİN AĞIR METAL BİRİKİMLERİNİN MEVSİMSEL OLARAK İNCELENMESİ - ELDERWISH, Nuri Mohamed Ahmed (Fen Bilimleri Enstitüsü, 2019)
Bu çalışmada Batı Karadeniz kıyılarındaki ağır metal kirliliğininin mevsimsel değişiminin tespit edilmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla Sinop, Kastamonu ve Zonguldak kıyılarından 2016 yılının Aralık ayı; 2017 yılının Mart, Haziran ve Eylül aylarında su, sediment ve balık (Engraulis encrasicolus, Sarda sarda, Pomatomus saltatrix, Merlangius euxmus) örnekleri temin edilmiş; söz konusu örneklerdeki Mn, Cd, Zn, Cu, Fe, Ni ve Pb miktarları tayin edilmiştir. Gerekli laboratuvar uygulamaları ve istatistiki analizler gerçekleştirildikten sonra elde edilen veriler literatürle karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak su ve sedimentteki ağır metal miktarlarının birbirini destekler nitelikte olduğu tespit edilmiştir. İstasyonlar arası farkları etkileyen unsurların ise jeolojik yapı, endüstri ve sanayi faaliyetleri, kirletici unsurların niceliği ve çeşitliliği olduğu kanaatine varılmıştır. Balıkların kas dokusunda tespit edilen ağır metal düzeylerinin uluslararası standartlara göre tüketilebilir limitler içerisinde olduğu tespit edilmiştir. Genel itibari ile ağır metal düzeyleri literatürle benzer veya daha az olarak görülmüştür. Bu nedenle Kastamonu, Sinop ve Zonguldak kıyılarında ağır metal kirliliğinin henüz tehlikeli bir boyuta ulaşmadığı söylenebilir. Son olarak bu ve benzeri kirlilik çalışmalarının belirli periyotlarla yapılması ve yetkili mercilere rutin bir şekilde raporlanması gerekmektedir.
Keywords: Karadeniz, ağır metal, kirlilik