İbrahim Agâh Çubukçu’nun Düşünce Dünyasında Öne Çıkan Bazı Hususlar - Kalın, Mehmet Fatih (Kahramanmaras Sutcu Imam Universitesi Ilahiyat Fakultesi Dergisi, 2024)
İbrahim Agâh Çubukçu, düşünce tarihinde evrenin başlangıcına dair değişik fikirler ortaya konsa da, ilahi dinlerin haber verdiği gibi evrenin Tanrı’nın yaratmasıyla var olduğuna inanır. Ancak insanların yaratmanın mahiyetini kavraması da zordur. Evrenin tüm hakikatiyle bilinebilmesi için insanın mevcut gücünün üzerinde daha başka çaba ve yeteneklere ihtiyaç vardır. Tanrı fikri, insanı hiçlik duygusundan kurtaracak olan şeydir. Evreni ve varlığı düşünen insan özünde Tanrı’nın varlığı o kadar fazla hisseder. Tanrı’yı severek de O’na yaklaşır ve yaklaştıkça da hiçlikten kurtulur. İnsanın değişmesinin ve ölmesinin eksikliğinin kanıtı olduğunu düşünen Çubukçu, eksik bir varlığın kendi kendinin sebebi olamayacağını söyler. Öyleyse insanı var eden sonsuz kudret sahibi bir Yaratıcı olmalıdır ki o da Allah’tır. Maddenin ezeliliği görüşü ona göre sınamadan ve kanıttan uzak olduğu için geçersiz bir açıklamanın ötesine geçememektedir. Evren sırlarla doludur ve insan duyuların verilerine göre düşüncelere sahip olur. Bu da varlığın ilk unsurunun insan tarafından bilinemeyeceğini gösterir. Varlık ve evrene dair bilimsel buluşların da sona gelmediği düşünülürse ilerleyen çağlarda evrendeki ince sanatı gerçekleştiren Allah’ın varlığının anlaşılmasına yönelik bilimsel buluşlar olması da muhtemeldir. Çubukçu, ruhu bedeni canlı tutan güç olarak açıklar. İnsanın ölmesiyle bu güç bedeni terk eder ve bedenin sureti değişir. Bu durum, gayba giden bir nesnenin yani ruhun olduğunu gösterir. Bilimin gayb alanına dair kanıt sunamaması onun inkârını gerektirmez. İşte ölüm ve ruhun varlığı da diğer klasik delillerle beraber Tanrı’nın varlığının delillerindendir.
Keywords: Din Felsefesi; Philosophy of Religion; İbrahim Agâh Çubukçu; Felsefe; Din; Mistisizm; Ölüm