Açık Arazi Koşullarında Kızılçam (Pinus brutia Ten.) Tohumlarının Fidan Gelişimi ve Fidan Yüzdesi Üzerine Bazı Nanopartikül Uygulamalarının Etkisi - AYAN, Sezgin; YER ÇELİK, Esra Nurten; FIRAT, Zarife; GÜLSEVEN, Orhan (Mehmet Akif Ersoy Universitesi Fen Bilimleri Enstitusu Dergisi, 2021)
Nanoteknolojik gelişmelere paralel olarak günümüzde nanopartiküllerin ortamlardaki konsantrasyonları gittikçe artmaktadır. Çevre üzerindeki etkileri yeterince bilinmeyen bu materyallerin tanınması ve etkilerinin tespiti önem arz etmektedir. Bu çalışma, Kızılçamın (Pinus brutia Ten.) ana yayılış sahası dışında bulunan doğal kızılçam meşceresinde gerçekleştirilmiştir. Yarı kurak iklimin hâkim olduğu Ankara-Beypazarı yöresinde; Silika, Fe2O3, Fe3O4, ZnO, TiO2, Au, CuO ve Ag nanopartiküllerinin (NPs) beş farklı doz seviyesinde (çok yüksek, yüksek, orta, düşük, çok düşük) açık alan koşullarında çimlendirilen tohumlarının fidan gelişimi ve fidan yüzdesi parametrelerine etkisi araştırılmıştır. Üç tekrarlı kurulan denemede elde edilen fidan boyu (FB), kök boğazı çapı (KBÇ) ve fidan yüzdesine (FY) ait verilere varyans analizi ve Duncan testi uygulanmıştır. Araştırma sonucunda; NP çeşit ve doz faktörleri ile her iki faktörün etkileşimi FB, KBÇ ve FY üzerinde %95 güven düzeyinde anlamlı farklılık oluşturmuştur. NP çeşit ve dozları 1+0 yaşlı kızılçam FB ve KBÇ gelişimi ile FY üzerinde olumsuz etki yapmıştır. Buna karşılık, kontrol fidanlarının boy ve çap gelişimi ile FY değerlerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Kontrol işlemi fidanlarının ortalama FB değeri, Fe2O3 NP uygulaması boy değerlerine göre %35 yüksek, KBÇ değeri ise Cu NP uygulamasına göre %70 civarında daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.
Keywords: Fidan morfolojisi; fidan yüzdesi; kızılçam; nanopartikül; Forest Industry Engineering; Seedling morphology; seedling percentage; Brutian pine; nanoparticle; Orman Endüstri Mühendisliği; 15. Life on land