Karayolları trafık kanunu kapsamında sürücü belgesının gerı alınması - Ayturan, Suzan (Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2021)
nsan hayatının önemli bir parçası haline gelen ulaşım genel olarak karayolu, havayolu, deniz yolu, demir yolu ile yapılmakla birlikte en çok kullanılan ve tercih edileni karayoludur. Yayaların, hayvanların ve araçların karayollarındaki hal ve davranışlarına trafik adı verilmektedir. Ulaşımın yaygınlaşması ve bu konuda modern araçların icat edilmesiyle birlikte trafik kazası kavramı ortaya çıkmış, karayolunda sürücülerin ve yayaların hal ve davranışlarının düzenleme altına alınması gereği hâsıl olmuştur. Bu kapsamda birçok kanuni ve idari düzenleme yapılmıştır. Trafik kazası olgusunun ortaya çıkmasından sonra bu kazaların sebepleri araştırıldığında alkol, uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisi altında araç kullanma hallerinin; kazaların oluşmasında önemli sebepleri arasında yer aldığı tespit edilmiştir. Alkol, uyuşturucu, uyarıcı madde etkisi altında araç kullanma trafikte güvenli sürüş yeteneğini azaltan en büyük etkenlerden birisidir. Bu itibarla tüm Dünya ülkelerinde olduğu gibi ülkemizde de alkol ve uyuşturucu etkisi altında araç kullanımı yasaklanmıştır. Bu yasağa aykırı hareket etmenin gerek hukuki, gerek cezai ve gerekse idari sonuçları bulunmaktadır. İdari anlamdaki en önemli sonucu ise sürücü belgesinin geri alınması yaptırımıdır. Konuyla ilgili çalışmalar incelendiğinde sürücü belgesinin geri alınması idari yaptırımının geniş bir şekilde ele alınmadığı görülmektedir. Bu itibarla çalışmada sürücü belgesinin geri alınması idari yaptırımı ele alınmıştır. Sürücü belgesinin geri alınması yaptırımı, konunun sınırlandırılabilmesi ve uygulamada en çok karşılaşılması nedeniyle alkol ve uyuşturucu madde etkisi altında araç kullanma kabahati bakımından irdelenmiştir. Çalışmada, kabahat niteliğindeki alkol veya uyuşturucu madde etkisi altında araç kullanma eylemine karşılık, sürücü belgesinin geri alınması idari yaptırımının uygulanması nedeniyle kabahat ve idari yaptırım teorisine yer verilmiş, alkol, iv uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisi altında araç kullanma kabahati ile alkol veya uyuşturucu maddenin tespiti amacıyla teknik cihaz kullanılmasına müsaade etmeme kabahati ele alınmış, sürücü belgesinin geri alınması idari yaptırımına karşı yargısal başvuru yolları incelenmiştir.
Keywords: Kabahat, İdari Yaptırım, Sürücü Belgesi, Sürücü Belgesinin Geri Alınması, Alkollü Araç Kullanma, Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Etkisi Altında Araç Kullanma.